________________
आगम
"भगवती'- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-२ शतक [१८], वर्ग , अंतर्-शतक H, उद्देशक [१-१०], मूलं [६१७-६४८] + गाथा
(०५)
प्रत
श्रीभग
१८:०
सूत्रांक
लघुवृत्ती
४ उद्देश:
[६१७६४८]
RandianseDROCHEORORDPRESE
गाथा
डीओ निञ्जरिस्संति ?, गोयमा ! चउहि ठाणेहि, तं-कोहेणं माणेणं मायाए लोभेगति इह नारकादीनामष्टापि कर्माण्युदये वर्तन्ते, | उदयवर्तिनां तेषां अवश्यं निर्जरणमस्ति, कषायोदयत्तिनश्च ते, ततथ कायोदये कर्म नेर्जराभावात् क्रोधादिमित्रैमानिकानामष्ट-| कर्मप्रकृतिनिर्जरणमुच्यते । प्रागुक्तचतुःकपायाश्चतु:समख्यात्वात् कृत पुग्मलक्षणसङ्ख्याविशेषवाच्याः स्युरित्यतो युग्मस्वरूपमाह-1 'चत्तारि जुम्म'त्ति इह गणितपरिभाषया समो राशियुग्ममुच्यते विषमस्तु ओज इति, तत्र यद्यपि द्वौ राशी युग्मशब्दवाच्यौ द्वौ | | ओनःशब्दवाच्यौ च भवतः, तथापि इह युग्मशब्देन गशयो विवक्षिताः, अतश्चत्वारि युग्मानि राशय इत्यर्थः, तत्र 'कडजुम्मे'त्ति | | कृतं-सिद्धं पूर्ण ततः परस्य राशिसंज्ञान्तरस्याभावेन न व्योजःप्रभृतिवदपूर्ण यत् युग्मं तेओए'त्ति त्रिभिरादित एव कृतयुग्माद्वोपरिवर्तिमिरोजो-विषमराशिरुयोज इति, 'दावरजुम्मेचि द्वाभ्यामादित एव कृतयुग्माद्वोपरिवर्तिभ्यां यदपरं युग्मं कृतयुग्मादन्यत् । द्वापरयुग्मं, 'कलिओए'त्ति कलिना एकेनादित एव कृतयुग्माद्वोपरिवर्तिना ओजो-विषमराशिः कल्योज इति। 'जे णं रासी-12 त्यादि, यो राशिश्चतुष्केणापहारेणापह्रियमाणश्चतुष्पर्यवसितः स्यात् स कृतयुग्ममिन्युच्यते, यत्र राशौ चतूरूपत्वेन चतुष्कापहारो नास्ति सोऽपि चतुष्पर्यवसितत्वसद्भावात् कृतयुग्ममेव, एवमुत्तरपदेष्वपि, जहण्णपदे कडजुम्मे ति अत्यन्तस्तोकत्वे कृतयुग्मा:कृतयुग्मसंज्ञिताः 'उक्कोसपए'त्ति सर्वोत्कृष्टतायां व्योजःसंज्ञिताः, मध्यमपदे चतुर्विधा अपि, एतदाज्ञाप्रामाण्यादवगन्तव्यं । 'वण-IN |स्सइकाइया णं'ति वनस्पतिकायिका जघन्यपदे उत्कृष्टपदे चापदाः, जघन्यपदस्योत्कृष्टपदस्य च तेषामभावात् , तथाहि-जघन्य| पदमुत्कृष्टपदं च तदुच्यते यन्नियतरूपं, तच्च यथा नारकादीनां कालान्तरेणापि न तथा वनस्पतिकायिकानां नियतरूपं लभ्यते, परंपरया सिद्धिगमनेन तद्वाशेरनन्तत्वापरित्यागेऽप्यनियतरूपत्वादिति । 'सिद्धा जहा वणस्सइकाइय'त्ति जघन्यपदे उत्कृष्टपदे
दीप अनुक्रम
[७२१
७५७]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
~1937
