________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [२], वर्ग H, अंतर्-शतक H. उद्देशक [१], मूलं [८] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
शतके
लघुतत्तौ
उद्देशः
सूत्रांक
[८]
दीप
अनुक्रम [१०९]
श्रीभग
वकर्मा, अयं च सकृचतुर्गतिगमनतोऽपि स्यादतो 'नो वोच्छिन्नसंसारे'त्ति अब्युच्छिन्नसंसृतिगमनः, अतो 'अवुच्छिन्नत्ति मा अव्युच्छिन्नसंसारवेद्यकर्मा अतो 'नो निट्ठियडे' न निष्ठितप्रयोजनः, अतो 'नो निट्ठियहकरणिजे'त्ति नो-नैव निष्ठितार्थाना
मिव करणीयानि-कृत्यानि यस्य स तथा, 'पुणरवित्ति पुनरपि स साधुः-'इञ्चत्यति एतमर्थ चतुर्गतिगमनलक्षणं, तथाऽनु|क्खारलोपश्च प्राकृतत्वात् , अनेन प्रकारेण इत्थत्तं इति, पाठान्तरे इत्थं तद्भाव इत्थत्वं-मनुष्यादित्वं 'हवं' शीघ्रं 'आगच्छ
इत्ति आमोति, अभिधीयते च कषायोदयात् प्रपतितचरणमुनीनां भवभ्रमणं, यतः-"जइ उवसंतकसाओ, बहइ अणतं पुणोऽवि | पडिवाय"ति, स च संसृतिसंश्रितो मुनिजीवः प्राणादिना नामषट्रेन कालभेदेन युगपच्च वाच्यः स्वादिति विभणिषुः प्रश्नयनाह'से 'ति (सू०८८) सः-साधुजीवः किंशब्दः प्रश्ने, वक्तव्यः स्यात् , प्राकृतत्वात् किमसौ वक्तव्यः स्यात् ?, अत्रोत्तरं 'पाणेत्ति
वत्तव्वं'ति तत्र प्राण इत्येतत् तं प्रति वक्तव्यं स्यात् , यदोच्छ्रासादिमचमात्रमाश्रित्य तस्य निर्देशः क्रियते, एवं भवनादिधर्मHविवक्षया भूतादिशब्दपञ्चकवाच्यता तख साधोः कालभेदेन व्यारव्येया, यदा तूच्यासादिधर्मयुगपदसौ विवक्ष्यते तदा प्राणो भूतो
जीवः सत्त्वो विज्ञो वेदयिता इत्येवं तं प्रति वाच्यं स्यात् , 'जम्हा जीवेत्ति यस्माञ्जीवः-आत्माऽसौ जीवति-प्राणान् धारयति, तथा जीवत्वमुपयोगलक्षणं आयुष्कं च कर्म उपजीवति-अनुभवति तस्माजीवः, 'सत्ते'ति सक्तः-आसक्तः, शक्तो वा समर्थः15 सुन्दरासुन्दरासु चेष्टासु, तथा सक्तः-सम्बद्धः शुभाशुभकर्मभिः ।। पूर्वोक्तार्थविपर्ययमाह-'मडाईत्यादि (सू०८९) 'पारगए'
पारं गतः संसाराब्धेः, परंपरगए' मिथ्यात्वादिगुणस्थानकानां मनुष्यादिसुगतीनां वा परम्परया-क्रमेण सिद्धिंगतः। संयताधिकारे | । स्कन्दकचरितं विवक्षुरिदमाह-'उप्पण्णनाणदसणधरे' (सू० ९०) इह यावत्करणात् 'अरहा जिणे केवली सव्वष्णू सव्वदरिसी
॥४३॥
~99~
