________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग , अंतर्-शतक H, उद्देशक [१०], मूलं [८१] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
श्रीभग बती
सूत्रांक
मूत्रमा
[८१]
दीप
अनुक्रम [१०२]
जीवाः पञ्चेन्द्रिया ज्ञेयाः, शेषाः सत्वा इतीरिताः ॥१॥" 'वेयण'ति शुभाशुभकर्मवेदना पीडां वा वेदयन्ति-अनुभवन्ति, इत्ये- १ शतके तद् वक्तव्यं स्यात्, एतस्यैवोपपद्यमानत्वात् , यादृच्छिकं लोके सर्व सुखदुःखमिति, यतः-"अतर्कितोपस्थितमेव सर्व, चित्रं जनानां २० उद्दे. मुखदुःखजातम् । काकस्य तालेन यथाऽभिघातो, न बुद्धिपूर्वोत्र वृथाऽभिभानः।।१।।" 'से कहमेय'ति अथ कथमेतत् ? भदन्त!,IR
एवमन्ययूथिकन्यायेनेति प्रश्ना, 'जपणं ते अण्णउत्थिए' इत्यायुक्तं, मिथ्या चैतदेव-यदि चलदेव प्रथमसमये चलितं न स्यात मतदा द्वितीयादिष्वपि तदचलितमेवेति न कदापि चलेद् , अत एव वर्तमानस्यापि विवक्षया अतीतत्वं न विरुद्धं, यच्चोच्यते- 'चलि
तकार्याकरणादचलितमेवेति तदयुक्तं, यतः प्रतिक्षणमुत्पद्यमानस्थासकोशादिवस्तुष्रत्यक्षणभावि वस्तु आद्यक्षणे खकार्य न कुर्यात, असत्वात् , अतो यदन्त्यसमये चलितं कार्य विवक्षितं परेण तदाद्यसमये चलितं यदि न कुर्यात् तदा क इब दोषोत्र , कारणानां स्वस्खकार्यकरणस्वभावत्वादिति, यच्चोक्तम् 'द्वौ परमाणू न संहन्येते, सूक्ष्मतया, स्नेहाभावात्', तदयुक्तं, एकस्यापि परमाणोः स्नेह-| | सम्भवात् , सार्द्धपुद्गलस्य संहतत्वेन तैरेवाभ्युपगमात् , यत उक्तम्-"तिण्णि परमाणुपोग्गला एगयओ साहणंति, ते मिजमाणा। दुहावि तिहावि कअंति, दुहो कमाणा एगयओ दिवडे'त्ति अनेन हि सार्द्धपुद्गलस संहतत्वाभ्युपगमेन तस्य स्नेहोऽभ्युपगत एव, IR अतः कथं परमाण्वोः स्नेहाभावेन सङ्घातीभावः, यच्चोक्तम्-'एकतःसार्द्ध एतदप्यचारु, परमाणोरीकरणे परमाणुत्वाभावप्रसङ्गात् । तथा यदुक्तं 'पञ्च पुद्गलाः संहताः कर्मतया स्युः', तदप्यसङ्गतं, कर्मणोऽनन्तपरमाणुमयानन्तस्कन्धरूपत्वात् , तथा कर्म जीवा-11 वरणस्वभावमिष्यते, तच्च कथं पश्चपरमाणुस्कन्धमात्ररूपं सदसङ्ख्यातप्रदेशात्मकं जीवमावृणुयादिति, तथा यदुक्तं 'कर्म शाश्वत'Angan तदप्यसङ्गतं, कर्मणः शाश्वतत्वे तत्क्षयोपशमाद्यभावेन ज्ञानादीनां हानेरुत्कर्षस्य चाभावप्रसङ्गात् , दृश्येते ज्ञानादिहानिवृद्धी, तथा
~93
