________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [९], मूलं [७४] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
श्रीभग
९ उद्देशः
सूत्रांक [४]
दीप
अनुक्रम [९५]
वाच्यानि, अज्ञानपद विह ज्ञानविपक्षत्वादधीतं, अन्यथा प्रथमशतरोहाकृताण्डककुर्कुटीप्रश्नषष्ठोद्देशके 'दिवीदसणनाणेति द्विती- १ शतके
यगाथायां ज्ञानपदमेव दृश्यते, 'हेडिल्ले'ति औदारिकादीनि गुरुलघुपदेन, गुरुलघुवर्गणात्मकत्वात , 'कम्मय'ति कार्मणं रतुर्थ| पदेन, अगुरुलघुद्रव्यात्मकत्वात् , मनोवाग्योगौ चतुर्थपदेन वाच्यौ, काययोगः कार्मणवर्जस्तृतीयेन, गुरुलघुद्रव्यात्मकत्वात् ,
'सब्वे दव'त्ति सर्वद्रव्याणि धर्मास्तिकायादीनि, सर्वप्रदेशास्तेषामेव निर्विभागा अंशाः, सर्वपर्यवा वर्णोपयोगादयो द्रव्यधर्माः, | एते पुद्गलास्तिकायवद्वाच्याः, गुरुलघुत्वेनागुरुलघुत्वेन चेत्यर्थः, यतः सूक्ष्माण्यमूर्तानि च द्रव्याणि अगुरुलघूनि, इतराणि तु
गुरुलघूनि, प्रदेशपर्यवास्तु तत्तद्रव्यसम्बन्धित्वेन तत्तत्वभावा इति, गुरुलघुत्वाधिकारादिदमाह-'लाधवि (मू०७५) अल्पोपधित्वं । 'अधिपच्छ'त्ति आहारादिषु अल्पाभिध्यः 'अमुच्छत्ति उपधावसंरक्षणानुबन्धः 'अगेहित्ति भोजनकरणादिषु नासक्तिः अप्रतिवद्धता खजनादिषु इति पदपञ्चकं, 'पसत्य'ति प्रशस्त साधूनां ज्ञेयं, 'कंखापओसेतिकाङ्क्षा-दर्शनान्तरग्रहः सैव प्रकृष्टो दोषः कांक्षा-11 | प्रदोषः काङ्क्षाप्रद्वेषौ वा रागद्वेषावित्यर्थः, 'अण्णउत्थियाणं'ति (सू०७६) अन्यथ-विवक्षितसादपरः सङ्घः, तदस्ति येषां।। | ते अन्ययूथिका:-तीर्थान्तरीयाः एवमारव्यान्ति सामान्यतः, भाषन्ते विशेषतः, पन्नविति-उपपत्तिभिः 'परूविं'त्ति भेदकथनतः, द्वयोर्जीवयोरेकस्य वा समयभेदेन आयुर्द्वयकरणे नास्ति विरोध इत्युक्तम्-'एगे जीवे इत्यादि, 'आहंसुत्ति उक्तवन्तः, मिथ्यात्वं 18 चास्यैव-एकेनाध्यवसायेन विरुद्धयोरायुषोर्वन्धायोगात् , यतो जातमात्री जीव इहभवायुर्वेदयते, तदैव तेन यदि परभवायुर्वद्धं तदा दानाध्ययनादीनां वैयर्थ्य स्वादिति, 'तेणं ति(सू०७७)पासाबचिजा'पापित्याना-पार्थशिष्याणां अयं पार्थापत्यीयः 'थेरेति ॥३८॥ श्रीमहावीरशिष्याः, 'सामाइय'ति समभावरूपं न जानन्ति, सूक्ष्मत्वात् , 'के भेति किं भवतामिति, 'आयाणे ति आत्मा नःIR
~89~