________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [६], मूलं [१२] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
शतके
का
उद्देश:
प्रत
सूत्रांक
[१२]
दीप अनुक्रम [७०]
|स्पृश्यमानस्पृष्टयोथैकत्वं मन्तव्यमिति प्रथमसत्रात् , स्पर्शनामेवाधिकृत्याह-"लोयंते भंते! अलोयंत ति (५२ सू०) लोकान्तः सर्वतोऽलोकान्तं अलोकान्तो लोकान्तं, इहापि 'पुढे फुसइइति, योज्यं, यावन्नियमात् पद्दिशः, एतद्भावना चैवं स्पृष्टमलोकान्तं लोकान्तं स्पृशति, स्पृष्टत्वं च व्यवहारतो दूरस्थस्यापि दृष्टं, यथा चक्षुःस्पर्शः, अवगाढं-आसन्नमिति, तदपि अनन्तरावगाढम्-अव्यवधानेन सम्बद्ध, न तु परम्पराबगाढ, शृङ्खलाकटिकावत् परम्परासम्बद्धं, तं चाणुं स्पृशति, अलोकान्त प्रदेशमात्र, सूक्ष्मत्वात् , बादरमपि च बहुदेशत्वात , तमूर्ध्वमधस्तिर्यग् च स्पृशेत , ऊर्चादिदिक्षु लोकान्त प्यालोकान्तस्य च भावात् , तमादौ मध्येऽन्ते च स्पृशति, कथम् ?, आदिमध्यान्तकल्पनात् , तिर्यगूर्वाधोलोकप्रान्ताना, तं च स्वविपये मृशति स्पृष्टावगाढादौ, नाविषयेऽस्पृष्टादा-। विति, तं चानुपूर्व्या, आनुपूर्वी चेह प्रथमस्थाने लोकान्तः ततो द्वितीयस्थाने अलोकान्त इत्यवस्थानतया स्पृशेत् , अन्यथा तु स्पर्श| नैव न स्यात् , तं च षट्सु दिक्षु स्पृशेन , लोकान्तस्य पार्श्वतस्पर्वतोऽलोकान्तसद्भावात् , विदिक्षु च सर्शना नास्ति, दिशा लोकविष्कम्भप्रमाणत्वात् , विदिशां च तत्परिहारेण भावात् , एवं द्वीपसागरान्तसूत्रेषु स्पृष्टादिपदभावना कार्या, द्वीपान्तसागरान्ते 'छदिसं'ति | अस्यैवं भावना योजनसहस्रावगाढा द्वीपाश्च समुद्राः स्युः, ततश्वोपरितनानधस्तनांश्च द्वीपसमुद्रप्रदेशानाश्रित्योधिोदिग्दयस्पर्शना | वाच्या, पूर्वादिदिशां तु प्रतीतैव, समन्ततस्तेषामवस्थानात , 'उदयंते पोतंत'ति' नवाझुदकान्तं पोतान्तं-नौपर्यवसानं, इहाप्यु च्छ्यापेक्षया ऊर्ध्वदिकस्पर्शनावाच्या, जलनिमञ्जने वेति, 'छिईते दृसंत'ति, छिद्रान्तो 'दूसंतति छिद्रान्तो प्यान्तं वखान्तं स्पृशति, इहापि पइदिक्स्पर्शभावना वस्त्रोच्छ्यापेक्षया, अथवा कम्बलरूपवस्त्रपोट्टलिकायां तन्मध्योत्पनजीवभक्षणेन तन्मध्यरन्ध्रापेक्षया लोकान्तसूत्रवत् षड्दिकस्पर्शना भावयितव्या, 'छायंतेत्ति, इह छायाभेदेन पदिग्भावनैवम् आतपे व्योमवर्तिप
॥३१॥
256SEDIA
~75~
