________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर्-शतक H, उद्देशक [६], मूलं [१] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
[११]
दीप अनुक्रम [६९]
फरिसंति चक्षुषो-दृष्टेः स्पर्श इव स्पों, न तु स्पर्श एव, चक्षुपोऽप्राप्त कारित्वात् , 'हव्वति शीघ्रं, स सूर्यः सर्वाभ्यन्तरमण्डले सप्तचत्वारिंशति योजनानां सहस्रेषु द्वयोः शतयोः त्रिषष्टौ च साधिकायां वर्तमान उदये दृश्यते, तदस्तमयेऽप्येवं इति, मण्डलविचारः स्थानान्तरादवसेयः । 'सव्वओ समंत'त्ति सर्वतो दिक्षु, समन्तात् विदिक्षु च, 'ओभासइत्ति अवभासयति ईषत् स्थूलमेव प्रकाशयति, 'उओवेइ' भृशं उद्योतयति, तवेइ'त्ति तपति-शीतनाशं कुर्यात इति, (प्रभासयति) यथा सूक्ष्म वस्तु दृश्यते तथा कुर्यात् इति, अथ क्षेत्रमाश्रित्याह-'तं भंतेत्ति यत् क्षेत्रमवभासयति उद्योतयति तपति प्रभासयति तत् क्षेत्रं किं भदन्त ! | स्पृष्ट अस्पृष्टं वायभासयति ?, इह यावत्करणादिदं दृश्य, गो० पई, नो अपई ओभासेह, तओ ओगाढं अणोगाढं ?, गो० ओगाद, नो अणोगाद, एवं अणंतरोगाद, नो परंपरोगाढं, तं भंते ! किं अणुयं बायरमोभासह १, गो०! अणुंपि ओभासेइ बायरंपि ओभा-14 सेइ, तं किं उड़ तिरिय अहे ओभा०१, गो० उपि ३, तं भंते ! किं आई मज्झे अंते ओभासेइ १, गो आईपि ३, तं भंते ! सविसए अविसए ?, गो सवि० नो अविसए, तं भंते ! आणुपुचि अणाणुपुचि ओभा०, गो! आणुपु० नो अणाणुपु०,तं भंते ! कइदिसि ओभासइ, गो!०णियमा छद्दिसिंति, एतेषां पदानां 'उज्जोएइ०' इति पदत्रयेण योजनावाच्या, पुढ'ति स्पृष्टं क्षेत्र प्रभासयति, अथ स्पर्शनामाह-सेनूर्ण'ति, 'सव्वंति'त्ति प्राकृतत्वात् सर्वतः सर्वासु दिक्षु'सब्वावंति'त्ति सर्वेण वा आतपेन | आप्तिः-प्राप्तिर्यस्य क्षेत्रस्य तस्सर्वाप्ति, सर्वेण वा आतपेन आपो-व्याप्तिर्यस्य तत्सर्वापं, सह व्यापेन आतपच्याप्त्या यत् तत्सव्यापं, इतिशब्दः सामान्यार्थः, 'फुसमाणकालसमयंमि'त्ति स्पृश्यमानक्षणे, अथवा स्पृशतः सूर्यस्य स्पर्शनायाः कालसमयः स्पृशकालसमयः, आतपेनेति गम्यते, यावत् क्षेत्र स्पृशति सूर्यः, 'तावइयं ति तावत् क्षेत्रं स्पृश्यमानं स्पृष्टमिति, 'हन्ते'त्युत्तरं
~74~
