________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती"- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक[८], वर्ग, अंतर्-शतक H, उद्देशक [६-८], मूलं [३३१-३४३] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
[३३१
श्रीभग
शतके
उद्देशः
३४३]
गाथा:
दीप अनुक्रम [४०५४२१]
'हे अजो'त्ति (स. ३३७) हे आर्याः! 'तिविहं तिविहे गति त्रिविधं करणादिकं योगमाश्रित्य त्रिविधेन मनःप्रभृतिकरणेन लघुवृत्तौD'एगंत'त्ति एकान्तबाला मिथ्यात्विनो भवथ 'साइजह'ति अदत् स्वदध्वे, अनुमन्यध्वे इत्यर्थः, 'दिजमाणे अदिपणे'त्ति
दीयमानमद, दीयमानस्य वर्तमानकालत्वात् दत्तय चातीतकालत्वात् वर्तमानातीतयोधात्यन्तं मिन्नत्वात् दीयमानं दत्तं न स्थात् , दत्तमेव दत्तं व्यपदिश्यते, एवं प्रतिगृह्यमाणादावपि, तत्र दीयमानं दायकापेक्षया, प्रतिगृह्यमाणं ग्राहकापेक्षया, निसृज्यमाणं-क्षिप्यमाणं पात्रापेक्षया, अंतरे'ति अवसरे, अयमभिप्रायो-यदि दीयमानं पात्रेऽपतितं सदू दत्तं स्यात् तदा तस्य दत्तस्य सतः। पात्रपतनलक्षणं ग्रहणं कृतं स्यात् , यदा तु तद्दीयमानं अदत्तं तदा पात्रपतनलक्षणमदत्तस्येति प्राप्तमिति, निर्ग्रन्थोत्तरवाक्ये तु 'अम्हाणं अज्जो! दिजमाणे दिण्णे इत्यादि यदुक्तं तत्र क्रियाकालनिष्ठाकालयोरभेदाद्दीयमानत्वादेर्दत्तत्वादि (भावात् नादत्तास्वादना) अथ दीयमानमदत्तमित्यादेर्भवन्मतत्वात् यूयमेवासंयतत्वादिगुणा इत्यावेदनायान्यथिकान् प्रति स्थविराः प्राहु:-'तुम्भे गं अज्जो! अप्पण्णा रीयं रीयमाणे ति रीत-गमनं रीयमाणा-गच्छन्तो, गमनं कुर्वाणा इत्यर्थः, 'पुढविं पेचह'त्ति पृथ्वी आक्रमथ 'अभिहणहत्ति पद्भथामाभिमुख्येन हत्वा 'वत्तेह'त्ति पद्यां वर्त्तयथ-श्लक्ष्णतां नयथ, 'लेसेहति श्लेषयथ-भूम्यां |श्लिष्टां कुरुथ''संघाएह' सङ्घातयथ-संहतां कुरुथ 'संघहेहत्ति संघट्टयथ-स्पृशथ 'परियावेहति परितापयथ, समन्ताजातं | सन्तापं कुरुथ, 'किलामेह'त्ति लमयथ-मारणान्तिकसमुद्घातं गमयथ 'उबद्दवेह'चि उपद्रवयथ, मास्यथेत्यर्थः, 'कार्य'ति कार्य-वपुः, उच्चारादिकायकार्यमित्यर्थः, 'जोय'ति योगं ग्लानादिवयावृत्यादि व्यापार वा 'रियं ऋतं सत्यं प्रतीत्य-आश्रित्येति । युज्यते, अप्कायादिजीवरक्षामाश्रित्येत्यर्थः, 'देसं देसेगति प्रभूतायाः पृथ्व्या ये विवक्षिता देशास्तैर्बजामो, नाविशेषेण, ईर्या
अत्र शतक-८ उद्देशक : ७ आरभ्यते
~278
