________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [८], वर्ग B, अंतर्-शतक , उद्देशक [२], मूलं [३१५-३२२] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत सूत्रांक [३१५३२२]
शतके उद्देशः
गाथा:
दीप अनुक्रम [३८८३९६]
श्रीभग अयोगिनः केवलिन इति । 'जहा सकाइय'त्ति सलेश्याः सकायिकवद् भजनया पञ्चज्ञानाः व्यज्ञानाश्च वाच्याः, केवलिनोऽपि लघुवृत्ती
शुक्ललेश्यासम्भवेन सलेश्यत्वात् , 'कण्हलेस'त्ति कृष्णलेश्याश्चतुर्ज्ञानिनस्यज्ञानिनश्च भजनया, 'सुकलेसा जहा सलेस'ति | पञ्चज्ञानिनो भजनया व्यज्ञानिनधेति, जहा सिद्ध'त्ति एकज्ञानिन इति । कषायद्वारे 'सकसाईत्ति केवलवर्जचतुर्जानिनो भज
नयाज्जानिनश्च, 'अकसाईणं'ति अकपायिणां पञ्च ज्ञानानि भजनया, कथं , उच्यते छमस्थवीतरागः केवली वा अकषायः, | तत्र च छमस्थवीतरागस्याद्यज्ञानचतुष्कं भजनया स्वात् , केवलिनस्तु पंचममिति । वेदद्वारे 'सवेयगति सवेदकाः सेन्द्रियबद्भ
जनया केवलवर्जचतुर्जानिनख्यज्ञानिनश्च वाच्याः, 'अवेदगति अवेदका अकषायिवद्भजनया पश्चज्ञाना वाच्याः, ततोऽनिवृत्तिवाद| रादयोऽवेदकारस्युः, तेषु च छबस्थानां चत्वारि ज्ञानानि भजनया क्वलिनां तु पश्चममिति । आहारकद्वारे 'आहारग'त्ति सक| पाया भजनया चतुर्ज्ञानारुयज्ञानाचोक्ताः, आहारका अप्येवमेव, नवरमाहारकाणां केवलमप्यस्ति, केवलिन आहारकत्वादिति, 'अणाहारगति मनःपर्यवज्ञानमाहारकाणामेव, आर्य पुननित्रयं च विग्रहे, केवलं वा केवलिसमुद्घातशैलेशीसिद्धावस्थास्वना-10 | हारकाणामपि स्यादत उक्तम्-'मणपजवे'त्यादि । आएसेणं'ति (सू. ३२२) आदेशः-प्रकारः सामान्यविशेषरूपः, तत्र चादेशेIन-ओघतो द्रव्यमात्रतया, नतु तद्गतसर्वविशेषापेक्षयेति भावः, अथवा आदेशेन श्रुतपरिकर्मिततया सर्वद्रव्याणि धर्मास्तिकायादीनि जानाति अवायधारणापेक्षयाऽवबुद्ध्यते, ज्ञानस्थावायधारणारूपत्वात् , 'पासइति पश्यति अवग्रहेहापेक्षया अवबुद्ध्यते,
यतः अवग्रहेयोर्दर्शनत्वं, आह भाष्यकार:-"णाणमवायधिईओ दंसणमिटुं जहोग्गहेहाओ । तह तत्तरुई सम्मं रोइजइ जेण तं नाणं W॥जं सामनग्गहणं दसणमेयं विसेसियं नाणं ।" अवग्रहेहे च सामान्यरूपे, अवायधारणे व विशेषरूपे, 'खेत्तओं'त्ति सर्व क्षेत्रं
~260~
