________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [८], वर्ग B, अंतर्-शतक , उद्देशक [२], मूलं [३१५-३२२] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक [३१५३२२]
८ शतके २ उद्देशः
गाथा:
दीप अनुक्रम [३८८३९६]
श्रीभग०
क्षिताः, एतत्प्रयोजनत्वाद् गतिग्रहणखेति, तिन्नि नाणाई नियमत्ति अवधेर्भवप्रत्ययेनान्तरगतावपि भावात् 'तिण्णि अण्णालघुवृत्ती ॥णाई भयणाए'त्ति असंज्ञिनां नरके गच्छतां वे अज्ञाने, अपर्याप्तकत्वे विभङ्गाभावात् , संज्ञिनां मिथ्यादृष्टीनां त्रीण्यज्ञानानि भव
प्रत्ययविभङ्गसद्भावात् अतस्त्रीण्यज्ञानानि भजनयेत्युच्यते, तिरियगइयाणं'ति तिर्यग्गतिकानां तदपान्तरालवर्तिनां 'दो नाण'त्ति | सम्यग्दृष्टयोऽवधिज्ञाने पतित एव तिर्यक्षु गच्छन्ति तेन तेषां वे एव ज्ञाने 'दो अन्नाणे'त्ति मिथ्यादृष्टयो विभङ्गज्ञाने पतित एव
तिर्यक्षु गच्छन्ति तेन तेषां वे अज्ञाने, 'मणुस्सगइयाण'ति 'तिणि नाणाई भयणाए'त्ति मनुष्यगतौ गच्छन्तः केचिज्ज्ञा| निनोऽवधिज्ञानेन सहैव गच्छन्ति, तीर्थकरवत् , केचिच्च तद्विमुच्येति, तेषां त्रीणि वा द्वे वा ज्ञाने स्थातामिति, ये पुनरज्ञानिनो मनुप्यगतावुत्पत्तुकामास्तेषां पतित एव विभङ्गे तत्रोत्पत्तिः स्यात् अत उक्तम्-'दो अन्नाणाई नियमति, 'देवगइय'त्ति देवगतौ
ये ज्ञानिनो यातुकामास्तेषामवधिर्भवप्रत्ययो देवायुःप्रथमसमय एवोत्पद्यते अतस्तेषां नारकाणामिवोच्यते 'तिनि नाणाई निय|मति, ये त्वज्ञानिनस्तेऽसंज्ञिभ्य उत्पद्यमाना द्वधज्ञानिनः, अपर्याप्तकत्वे विभङ्गाभावात् , संज्ञिभ्य उत्पद्यमानास्तु व्यज्ञानिनो, भव
प्रत्ययविभङ्गसद्भावात् , अतस्तेषां नारकाणामिवोच्यते 'तिपिण अण्णाणाई भयणाए'जहा सिद्ध'त्ति यथा सिद्धाः केवल|ज्ञानिन एव, एवं सिद्धिगतिका अपि वाच्या इति भावः, यद्यपि सिद्धानां सिद्धगतिकानां चान्तरगत्यभावान विशेषोऽस्ति तथापि | इह गतिद्वारबलायातचाते दर्शिताः, 'सइंदिया णं भंतेति सेन्द्रिया-इन्द्रियोपयोगवन्तः, ते च ज्ञानिनोऽज्ञानिनश्च, ज्ञानिनां चत्वारि ज्ञानानि भजनया, स्थात् द्वे स्थात् त्रीणि स्यात् चत्वारि, केवलज्ञानं नास्ति तेषां, अनिन्द्रियज्ञानत्वात्तस्य, द्वयादिभावो ज्ञानानां लब्ध्यपेक्षया, उपयोगापेक्षया तु सर्वेषामेकदैकमेव ज्ञानं, अज्ञानिनां तु त्रीण्यज्ञानानि भजनयैव, स्थात् द्वे स्थात् त्रीणि
~250
