________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [७], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [१-१०], मूलं [२५९-३०८] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
[२५९३०८]
गाथा:
दीप अनुक्रम [३२७३८०]
श्रीभग व्यवच्छित्तिनयार्थस्तद्भावस्तत्ता तया अव्यवच्छित्तिनयार्थतया, द्रव्यमाश्रित्य शाश्वता इति, 'चोच्छित्तिनय'त्ति व्यवच्छित्तिप्रधानो
७ शतके लघुवृत्तौ । यो नयस्तस्याओं य: पर्यायलक्षणस्तस्य यो भावः सा व्यवच्छित्तिनयार्थता तया पर्यायानाश्रित्याशाश्वता नारका इति।। सप्तम-उद्देशः
|शते तृतीय उद्देशकः॥ | 'एते जहा जीवाभिगमेत्ति (सू. २८१ ) एवं च तत्सूत्रं-पुढविकाइया जाव तसकाइया, से किं तं पुढविकाइया ?, पुढविकाइया दुविहा पण्णता, तं०-सुहुमपुढविकाइया बादरपुढविका०' इत्यादि, अंतः पुनरस्य एवं 'एगे जीवे एगेणं समएणं एगं किरियं पकरेइ, तंजहा-सम्मचकिरिय मिच्छत्तकिरियं वा' अत एवोक्तम्-'जाव कम्मत्ते'त्यादि, वाचनान्तरे विदं दृश्यते-जोवा छव्विह । पुढवी जीवाणं ठिइ भवठिई काए । निल्लेवण अणगारो किरिया सम्मतमिच्छत्ते ॥५५॥त्यादि, तत्र च पर्विधा जीवा दर्शिता एव, 'पुढवि'त्ति पविधा पादरपृथ्वी श्लक्ष्णा १ शुद्धा २ वालुका ३ मनःशिला ४ शर्करा ५ खरपृथ्वो ६ भेदात् , एषामेव पृथ्वी-IN भेदजीवानां स्थितिरन्तर्मुहर्तिका जघन्या यथायोग द्वाविंशतिसहस्रान्ता वाच्या, तथा नारकादिषु भवस्थितिर्वाच्या, सा च सामान्यतोऽर्मुहर्तादिका त्रयस्त्रिंशत्सागरोपमान्ता, तथा कायस्थितिर्वाच्या, सा च जीवस्य जीवकाये सर्वाद्धमित्यादिका, तथा निलेपना। वाच्या, सा चैवम्-प्रत्युत्पन्नपृथिवीकायिकाः समयापहारेण जघन्यपदेऽसङ्ख्याताभिरुत्सर्पिण्यवसर्पिणीभिरपहियन्ते, एवमुत्कृ-18 टपदेऽपि, किन्तु जघन्यपदादुत्कृष्टपदमसङ्ख्येयगुणमित्यादि।। 'अणगार'त्ति अनगारवक्तव्यता वाच्या, सा चेपम्-अविशुद्ध| लेश्योऽनगारः असमवहतेनात्मना अविशुद्धलेश्यं देवं देवीमनगारं च जानाति, नायमर्थः इत्यादि किरिया सम्मत्तमिच्छते'ति एवं दृश्यम्-अन्ययूथिका एवमाख्यान्ति-एको जीव एकेन समयेन द्वे क्रिये कुर्यात्-सम्यक्त्यक्रियां च मिथ्यात्यक्रियां चेति, मिथ्या |
अत्र शतक- उद्देशक : ३ समाप्त:, अथ शतक-6 उद्देशक : ४ आरभ्यते
~224