________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती- अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्ति:) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर-शतक , उद्देशक [१], मूलं ७-११] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
काबEARnintra
शतके
उद्देश:
सूत्रांक
[७-११]
गाथा
पदद्वयमर्थतः स्पष्टयन्नाह 'ऊससंति नीससंति वत्ति, यदेवोक्तमानमंति तदेवोक्तमुच्छ्वसंति यदेवोक्तं प्राणति तदेव निःश्वसन्ति, "जहाऊसासपए ति एतत् प्रश्नोत्तरं प्रज्ञापनासप्तमपदे यथा तथा वाच्यं, तच्चेदं 'गोयमा! सययं संतयामेव आणमति वा पाणम० | उस नीस 'सययंति-सततं निरन्तरमेव 'संतयामेवत्ति नैकसमयेऽपि तद्विरहोऽस्तीतिभावः २ । अथ तेषामाहारं प्रश्नयबाह-'आहारहित्ति आहारमर्थयन्ते-प्रार्थयन्ते इत्येवंशीलाः आहारार्थिनः 'जहा पन्नवणाए'त्ति यथा प्रज्ञापनायाः 'आहारपदस्याष्टाविंशतितमस्सोद्देशकः, पदशब्दलोपात , प्रथमे आहारोद्देशके तथा वाच्यो, नैरयिकाणां स्थित्यादिद्वारगाथामाह-'ठिति | उस्सासाहार'ति स्थित्युच्छ्वासाचुक्तावेव 'आहार'त्ति आहारविधिर्वाच्यः, स चैवं नेरइयाणं भंते ! केवइकालस्स आहारखे समुप्पञ्जइ ?, आहारार्थः-आहारप्रयोजनम् , गोयमा! नेरइयाणं दुविहे आहारे पन्नते, तंजहा-आभोगणिव्यत्तिए अणाभोग|णिब्बत्तिए, आभोगनिर्वर्णितः-आहारयामीतीच्छापूर्वकनिष्पन्नः, अनाभोगस्त्वेवमाहारयामीतीच्छामन्तरेण, प्रादकाले प्रचुरतर-IN प्रश्रवणाघभिव्यङ्गयशीतपुद्गलाहारवत् , तत्थ णं जे से अणाभोगणिव्व से णं अणुसमयमविरहिए आहारट्टे समुप्पञ्जइ, अनुसमयप्रतिक्षणं अविरहितं (प्रति) समय क्षुद्वेदनीयकर्मोदयत ओजाहारादिना प्रकारेण, तत्थ णं जे आभोगणिब्बत्तिए से णं असंखेजसमइए। अंतोमुहुत्तिए आहारते समुप्पजइ, आहारयामीत्यभिलाष एपामसंख्यसामयिकान्तमुहूर्ताभिर्वर्तितः ४। 'किंवाहारेति नि किंवरूपं वा वस्तु नारका आहारयन्ति, गोयमा! दव्वओ अपंतपएसियाई-अनन्तप्रदेशवन्ति पुद्गलद्रव्याणि, तदन्येषामयोग्यत्वात् , खेत्तओ असंखेजपएसावगाढाई-असंख्यातप्रदेशावगाहानि, तन्यूनतरप्रदेशावगाढानि तु तेषां न ग्रहणप्रायोग्यानि, अनन्तप्रदेशावगाढानि । तु न भवन्त्येव, सकललोकस्याप्यसंख्येयप्रदेशपरिमाणत्वात् , कालओ अण्णतरहिइयाई-जघन्यमध्यमोत्कृष्टस्थितिकानि, स्थितिबा
दीप अनुक्रम [८-१५]
MPITITUALITANTRITINमामा
अत्र नारकाणां आहार विषयक वर्णनं क्रियते
~21