________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर-शतक , उद्देशक [१], मूलं ७-११] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
१ उद्देश:
[७-११]
गाथा
rraimomanसासर
| रचितानां शैलेशीकरणावस्थाभाविसमुच्छिन्नक्रियध्यानामिना प्रथमसमयादारभ्य यावदन्त्यसमयस्तावत् प्रतिसमयमसंख्येयगुणद्धानां कर्मपुद्गलानां दहनं दाह इति दहनार्थेनेदं पूर्वमाद्भिन्नार्थ, तथा नियमाणं मृतम् एतत्पदं आयुःकर्मविषय, यतः आयुःपुद्गलानां प्रतिसमयं क्षयो मरणं,अनेन च मरणार्थेन पूर्वस्माद्भिन्नपदं, तथा निर्जीयमाणं निजीणम् एतत् पदं सर्वकर्माभावविषयं निर्जरणार्थेन पूर्वपदेभ्यो भिन्नम् ,अथैतानि पदानि नानार्थानि कस्य पक्षस्याभिधायकतया प्रवृत्तानि इत्याशंक्याह-'विगयपक्खस्स'त्ति विगतं विगमोवस्तुनोऽवस्थान्तरापेक्षया विनाशः स एव पक्षो-वस्तुधर्म: तस्य वा पक्षः-परिग्रहो विगतपक्षः तस्य विगतपक्षस्य, वाचकानीति शेषः, | विगमत्वं विहाशेषकर्माभावोऽभिमतो, जीवेन तस्थाप्राप्तपूर्वतयाऽत्यन्तमुपादेयत्वात् , तदर्थत्वाच्च पुरुषप्रयासस्वेति, एतानि त्वेवं | विगमार्थानि भवन्ति-छिद्यमानपदे हि स्थितिखंडनं विगम उक्तः, भिद्यमानपदे त्वनुभावभेदो विगम उक्तः, दह्यमानपदे त्वकर्मताभवनं विगम उक्तः, म्रियमाणपदे पुनरायुःकर्माभावो विगम उक्तः, निर्जीर्यमाणपदे त्वशेषकर्माभावो विगम उक्तः, तदेवमेतानि । विगतपक्षप्रतिपादकानि केवलोत्पत्ती सर्वकर्मविगमाभिधानरूपसूत्राभिप्रायव्याख्यानेन निर्णीतानि ।
इहायप्रश्नोत्तरसूत्रद्वये मोक्षतत्त्वं चिन्तितं, मोक्षः पुनर्जीवस्ख, तेन जीवाश्च नारकादयश्चतुर्विंशतिविधा उक्ताः, यदाह-"नेरइया १ असुराई १० पुढवाई ५ बेंदियादओ ३ चेव । पंचिंदियतिरिय १ नरा १ वंतर १ जोइसिय १ वेमाणी १ ॥१॥" तत्र नारकान् स्थित्या| दिमिश्चितयन्नाह-'नेरइयाण'ति, निर्गतमयम्-इष्ट फलं येषां ते निरयाः तेषु भवा नैरयिकाः तेषां नैरयिकाणां, दस वाससहस्स'त्ति | प्रथमपृथिवीप्रथमप्रस्तटापेक्षया, 'तेत्तीसं'ति सप्तमपृथिव्यपेक्षया उत्कृष्टा, शेषा सर्वापि कालस्थितिमध्यमा ज्ञेया ? 'केवइकाल|स्स'त्ति प्राकृतशैल्या कियता कालेन आनमंति'त्ति 'अन श्वस प्राणने' इतिधातुपाठात् मकारखागमिकत्वात् , एवं प्राणमंति, एतदेव
PinpahmediesunateHARA SHTHMADHEPHABHARLS
DIREONIONARIOCHILDRANI
दीप अनुक्रम [८-१५]
ha
in
~20~
