________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:)
अध्ययनं [२४], मूलं [-1 / गाथा ||१३|| नियुक्ति: [४५९]
प्रत सूत्रांक ||१३||
उत्तराध्य. तु कथमासामिति संशये समितीना पञ्चत्वं गुप्तीना च त्रिकत्वमुक्तम् आहिया' इति आख्याता:-कथिताः,
तीर्थकृदादिभिरिति गम्यते, ता एव नामग्राहमाह-ईरणमीया-गतिपरिणामो भाषणं भाषा एषणमेपो-गवेबृहद्वृत्तिः
मात्राख्यम्. पणं तं करोतीति णिक ततः स्त्रीलिङ्गे भावे युटि एषणा आदान-ग्रहणं पात्रादेः निक्षेपोपलक्षणमेतत् तत एषां । ॥५१४॥ समाहारे ईर्याभाषेषणादानं तस्मिन् , 'उच्चारे समिई इय'ति चस्य भिन्नक्रमत्वादुचारशब्दस्य चोपलक्षणत्वादुचारा- २४
दिपरिष्ठापनायां च समितिः, अस्य च प्रत्येकमभिसम्बन्धादीर्यासमितिरित्यादिरमिलापो विधेयः, 'इति' परिसमाप्ती, द एतावत्य एव समितयः, तथा मनसो गुप्तिमनोगुप्तिरिति तत्पुरुषः, एवमुत्तरयोरपि, निगमनमाह-एताः' इत्यनन्त
रोक्ताभिधाना अष्ट समितयो, गुप्तीनामपि 'प्रवचन विधिना मार्गव्यवस्थापनमुन्मार्गगमननिवारणं गुप्ति'रिति वचनाकथश्चित्सचेष्टात्मकत्वात्समितिशब्दवाच्यत्वमस्तीत्येवमुपन्यासः, यत्तु भेदेनोपादानं तत्समितीनां प्रवीचाररूपत्वेन | गुप्तीनां प्रवीचाराप्रवीचारात्मकत्वेनान्योऽन्य कथश्चिद्भेदात् , तथा चागमः-"समिओ णियमा गुत्तो गुत्तो समियत्न-14 हामि भइयो । कुसलवइमुदीरतो जं वइगुत्तोऽपि समिओऽवि ॥१॥" 'समासेन' सकलागमसङ्करेण व्याख्याताः,
जिनाख्यातं मातम् उत्तरत्र तुशब्दस्वकारार्थस्य भिन्नक्रमत्वात् 'मातमेव' अन्तर्भूतमेव 'यत्र' इति यासु 'प्रवच४ नम्' आगमः, तथाहि-ईर्यासमिती प्राणातिपातविरमणप्रतमवतरति, तहत्तिकल्पानि च शेषत्रतानि तत्रैवान्त-18
१ समितो नियमागुतो गुप्तः समितत्वे भक्तव्यः । कुशलवच उदीरयम् यद्वचोगुमोऽपि समितोऽपि ॥ १॥
दीप अनुक्रम [९३६-९३८]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~634
