________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि"- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:)
अध्ययनं [२४], मूलं [-1 / गाथा ||१३|| नियुक्ति: [४५९]
**
प्रत सूत्रांक ||१३||
RAKES
जनन्यो भावमातरस्तु समितयः, एताभ्यः प्रवचनप्रसवात् , उक्तं हि-"ऐया पबयणमाया दुवालसंग पसूयातो"त्ति, || सुज्ञानत्वाच एतन्निक्षेप उपेक्षित इति गाथाचतुष्टयार्थः ॥ सम्प्रति नामान्वर्थमाहहै असुवि समिईसु अ दुवालसंग समोअरइ जम्हा । तम्हा पवयणमायाअज्झयणं होई नायवं ४५९ ।
'अष्टाखपि' अष्टसङ्ख्याखपि समिति' 'द्वादशाहं प्रवचनं समवतरति-संभवति यस्मात् , ताहाभिधीयन्त इति ग४ म्यते, तस्मात्प्रवचनमाता प्रवचनमातरो वोपचारत इदमध्ययनं 'भवति' ज्ञातव्यमिति गाथार्थः ॥ गतो नामनिष्पन्नो।
निक्षेपः, सम्प्रति सूत्रालापकनिष्पन्न निक्षेपावसरः, स च सूत्रे सति भवतीति सूत्रानुगमे सूत्रमुचारणीयं, तच्चेदम्-8 ___अट्टप्पवयणमायाओ, समिई गुत्ती तहेव य । पंचेच य समिईओ, तो गुत्ती आहिया ॥१॥इरियाभासेसणादाणे, खच्चारे समिई इय । मणगुत्ती वयगुत्ती, कायगुत्ती उ अट्ठमा ।।२॥ एयाओ अट्ठ समिईओ, || समासेण वियाहिया । दुवालसंगं जिणक्खायं, मायं जत्थ उपवयणं ॥३॥
सूत्रत्रयं प्रकटार्थमेच, नवरं 'समिति'त्ति समितयः 'गुत्ति'त्ति गुप्तयः, तत्र च समितिः-सम्यक्-सर्ववित्प्रवचनानुसारितया इतिः-आत्मनः चेष्टा समितिः तात्रिकी सफ़ाईयादिचेष्टामु पञ्चसु, गोपनं गुप्ति:-सम्बग्योगनिग्रहः तथैव चेति समुच्चये,उक्तं हि-'सम्यग्योगनिग्रहो गुप्ति'रिति(तत्त्वा०अ०९ सू०४), भवन्त्वेताः प्रवचनमाताः, अष्टसङ्ख्यत्वं १ एताः प्रवचनमातरो द्वादशाङ्गं प्रसूताः
दीप अनुक्रम [९३६-९३८]
*
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~62~
