________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि"- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [३५], मूलं [-] / गाथा ||२-२१|| नियुक्ति: [५४८...]
प्रत सूत्रांक [२-२१]
उत्तराध्य. विसर्प-खल्पमपि बहु भवति, यत उक्तम्-"अण थोपं वण थो अग्गी थोष"मित्यादि, सर्वतः-सर्वासु दिक्षु धारेव 01
विचारवअनगारगधारा-जीवविनाशिका शक्तिरस्येति सर्वतोधार सर्वदिगवस्थितजन्तूपघातकत्वात्, उक्तं च-"पाईणं पडीणं वावी-"II बृहद्वृत्तिः
तिभागा
. त्यादि, अत एव 'बहुप्राणविनाशनम्' अनेकजीवजीवितव्यपरोपकं 'नास्ति' न विद्यते 'ज्योतिःसमम्' अभितुल्यं | ॥६६॥ शस्यन्ते-हिंस्यन्तेऽनेन प्राणिन इति शस्त्रं-प्रहरणमन्यदिति गम्यते तस्याविसपत्वादसर्वतोधारवादल्पजन्तूपघातक- ध्य. ३५
त्याचेति भायः, सर्वत्र लिङ्गव्यत्ययः प्राग्वत् , यस्मादेवं तस्मात् 'ज्योतिः' वैश्वानरं 'न दीपयेत्' न ज्वालयेत् , अनेन| च पचनस्याग्निज्वलनाविनाभावित्वात्तत्परिहार एव समर्थितः, इत्थं च विशेषप्रक्रमे च सामान्याभिधानं प्रसङ्गतः शीतापनोदादिप्रयोजनेऽपि तदारम्भनिषेधार्थम् , आधाकर्मादिका वा विशुद्धकोटिरनेनैवार्थतः परिहार्योक्ता, तदपरिहारे अवश्यम्भावी पचनानुमत्यादिप्रसङ्ग इति । नन्वेवं जीववधनिमित्तत्वमेव पचनादेनिषेधनिवन्धनं, तब नास्ति क्रयविक्रययोरिति युक्तमेवाभ्यां निर्वहण(मेव)मपि कस्यचिदाशङ्का स्वादतस्तदपनोदाय हिरण्यादिपरिग्रहपूर्वकत्यात्तयोस्तन्निषेधपूर्वकं सूत्रत्रयेण तत्परिहारमाह-'हिरण्यं' कनकं जातरूपं रूप्यं चकारोऽनुक्ताशेषधनधान्यादिसमु
चये 'मनसाऽपि' चित्तेनाप्यास्तां वाचा 'न प्रार्थयेत्' ममामुकं स्यादिति, अपेर्गम्यमानत्वात्प्रार्थयेदपि न, किं पुनः टूपरिगृहीया ?, कीरशः सन् ?-समे-प्रतिबन्धाभावतस्तुल्ये लेष्टुकाञ्चने-मृत्पिण्डखण्डकनके अखेति समलेष्टुकाञ्चनः ॥६६॥
१ ऋणं खो जणं स्तोकं अग्निः स्तोकः कषायः स्तोकश्च ।
दीप
अनुक्रम [१४४५-१४६४]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~366~
