________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
[२-२१]
दीप
अनुक्रम
[१४४५
-१४६४]
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [-] / गाथा || २-२१|| निर्युक्ति: [५४८...]
अध्ययनं [३५],
अनेन मूलगुणा उक्ताः, एतद्व्यवस्थितस्यापि च शरीरिणोऽवश्यमाश्रयाद्वाराभ्यां प्रयोजनं, तयोश्च तदती चारहेतुत्वमपि कदाचित्स्यादिति मन्वानस्तत्परिहाराय सूत्रपङ्केन तावदाश्रयचिन्तां प्रति यतते-'मनोहरं' चित्ताक्षेपकं, किं तत् ?चित्रप्रधानं गृहं चित्रगृहं, तदपि कीदृशं । - माल्यैः -मन्धितपुष्पैर्धूपनैश्च - कालागुरुतुरुष्कादिसम्बन्धिभिर्वासितं - सुरभीकृतं माल्यधूपनवासितं, सह कपाटेन प्रतीतेन वर्त्तत इति सकपाटं तदपि 'पाण्डुरोलोचं' श्वेतवस्त्रविभूषितं । मनसाऽप्यास्तां वचसा 'न प्रार्थयेत्' नाभिलषेत् किं पुनस्तत्र तिष्ठेदिति भावः । किं पुनरेवमुपदिश्यते ? इत्याह'इन्द्रियाणि' चक्षुरादीनि 'तुः' इति यस्मात् 'भिक्षोः' अनगारस्य 'ताशे' तथाभूते 'उपाश्रये' आश्रये दुःखेन क्रियन्ते| करोतेः सर्वधात्वर्थत्वाच्छक्यन्ते दुष्कराणि - दुःशकानीत्यर्थः 'तुः' एवकारार्थो दुष्कराण्येव' धारयितुम्' उन्मार्गप्रवृत्तिनिवेधतो मार्ग एव व्यवस्थापयितुं, पठ्यते-दुष्कराणि 'णिवारेतुं'ति, तत्रापि 'निवारयितुम्' इति नियत्रितुं स्वस्वविपयप्रवृत्तेरिति गम्यते, कीरशि १ - काम्यमानत्वात्कामा - मनोज्ञा इन्द्रियविषयास्तेषु रागः- अभिष्वङ्गस्तस्य विवर्द्धने विशेषेण वृद्धिहेतौ कामरागविवर्द्धने, तथा च तथाविधचित्तव्याक्षेपसम्भवात्कस्यचिन्मूलगुणस्य कथञ्चिदतीचारसम्भवो दोष इत्येषमुपदिश्यत इति भावः । एवं तर्हि क कीदृशि स्थातव्यमित्याह-'श्मशाने' प्रेतभूमौ 'शून्यागारे' उद्वसितगृहे 'बा' विकल्पे 'वृक्षमूले वा' पादपसमीपे 'एकदा' इत्येकस्मिंस्तथाविधकाले, पठ्यते च- 'एकतो'त्ति 'एककः' रागद्वेषवियुतोऽसहायो वा तथाविधयोग्यतया 'पराक्वे' परसम्बन्धिनि तथाविधप्रतिबन्धेनाखीकृते पाठान्तरतः 'पति
Education intimation
For Use Only
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
~ 363~
