________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
|१७||
दीप
अनुक्रम
[१४५]
उत्तराध्य.
बृहद्वृत्तिः
॥२४८ ॥
[भाग-३५] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्ति:+वृत्तिः) मूलं [--] / गाथा ||१७||
अध्ययनं [५],
निर्युक्तिः [२३५...]
एवं अकाममरणं, बालाणं तु पवेइयं । इतो सकाममरणं, पंडियाण सुणेह मे ॥ १७ ॥ व्याख्या—'एतद्' अनन्तरमेव दुष्कृतकर्म्मणां परलोकाद्विभ्यतां यन्मरणमुक्तं तदकाममरणं, बालानामेव, तुशब्दस्यैवार्थत्वात्, 'प्रवेदितं' प्रकर्षेण प्रतिपादितं, तीर्थकृद्गणधरादिभिरिति गम्यते । पण्डितमरणप्रस्तावनार्थमाह'एत्तो 'ति इतोऽकाममरणादनन्तरं 'सकाममरणं पण्डितानां सम्बन्धि 'शृणुत' आकर्णयत 'मे' मम, कथयत इत्युपस्कारः इति सूत्रार्थः ॥ १७ ॥ यथाप्रतिज्ञातमाह
मरणपि सपुण्णाणं, जहा मे तमणुस्सुयं । विप्पसण्णमणाघायं, संजयाणं वुसीमओ ॥ १८ ॥ व्याख्या -- मरणमपि आस्तां जीवितमित्यपिशब्दार्थः, 'पुण कर्म्मणि शुभे' इत्यस्माद्धातोः 'उणादयो बहुल' (पा० ३-३-१ ) मिति बहुलवचनाद्भावे क्यपि पुण्यम् उक्तं हि - "पुर्ण कर्म्मणि निर्दिष्ट: शुभविशेषप्रकाशको धातुरयम् । | भावप्रत्यययोगाद्विभक्तिनिर्देशसिद्धमेतद्रूपम् ॥ १ ॥" सह तेन वर्तन्त इति सपुण्यास्तेषां न त्वन्येषामपुण्यवतां किं सर्वमपि ?, नेत्याह- 'यथा' येन प्रकारेण 'मे' मम, कथयत इति गम्यते, तदित्युपक्षेपः, तत्रोपात्तम् 'अनुश्रुतम् अवधारितं भवद्भिरिति शेषः, सुष्ठु प्रसन्नं मरणसमयेऽप्यकलुषं कषायकालुष्यापगमान् मनः- चेतो येषां ते सुप्रसन्नमनसः महामुनयस्तेषां ख्यातं - खसंवेदनतः प्रसिद्धं सुप्रसन्नमनःख्यातं यद्वा-'सुप्पसन्नेहि अक्खायं' अत्र च सुष्ठु प्रसन्नैः१ अत्र पूर्वार्धे चतुर्थपञ्चमषष्ठाः पाः उत्तरार्धेऽष्टचाः
For Parsons Pre Ord
अकाम
~503~
मरणाध्य
॥२४८॥
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र[ ४३] मूलसूत्र [४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
