________________
आगम
(१४)
प्रत
सूत्रांक
[१७८]
दीप
अनुक्रम
[२८७]
[भाग-१७] “जीवाजीवाभिगम” – उपांगसूत्र - ३ / २ ( मूलं + वृत्ति:)
प्रतिपत्ति: [३],
------- उद्देशक: [ ( द्वीप - समुद्र)],
- मूलं [ १७८ ]
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित ... आगमसूत्र - [१४] उपांगसूत्र- [३] "जीवाजीवाभिगम" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्तिः
श्रीजीवाजीवाभि० मलयगिरीयावृत्तिः
॥ ३४५ ॥
पत्थोपमस्वरूपं सङ्ग्रहणिटीकातोऽवसात त्र्यं तत्र सविस्तरमभिहितलान्, पस्योपमानां दश कोटीको एक सागरोपमं, दश कोटीकोट्यः सागरोपमाणां सुपमसुषमाद्यरकक्रमेण एकाऽवसर्पिणी, सागरोपमाणां दश कोटीको एक दुष्पम दुष्यमाद्य रककमेणैकोत्स पिंणी, तावदयं मनुष्यलोक इति प्रोच्यते, अन्यत्रैर्वरूपकालपरिमाणासम्भवान् कालद्रव्यस्य मनुष्यक्षेत्र एव भावात् ॥ 'जावं च णमित्यादि यावचन्द्रोपरागा इति सूर्योपरागा इति वा चन्द्रपरिवेषा इति वा सूर्यपरिचेपा इति वा प्रतिचन्द्रा इति वा प्रतिसूर्या इति वा इन्द्रधनुरिति वा उदकमत्स्या इति वा कपिहसितमिति वा एतेषामर्थः प्राग्वत्तावदयं मनुष्यलोक इति प्रोच्यते, अन्यत्रैषामभाव इति भावः । 'जावं च णमित्यादि यावच्चन्द्रसूर्यग्रहगणनचत्रतारारूपाणि सूत्रे पुंस्त्वनिर्देश: प्राकृतत्वान्, णमिति वाक्याद्वारे अभिगमनं - सर्वत्राद्यान्मण्डलाभ्यन्तरप्रवेशनं निर्गमनं सर्वाभ्यन्तरान्मण्डलाद्वहिर्गमनं वृद्धि:-शुपक्षे चन्द्रमसो वृद्धिप्रतिभास: निर्वृद्धि: वृद्धेरभावः, कृष्णपक्षे चन्द्रमस एवं हानिप्रतिभास इति भावः, अनवस्थितं सन्ततं चारप्रवृत्त्या यत्संस्थानं सम्यगवस्थानमनवस्थितसंस्थानं, एतेषां द्वन्द्वौः संस्थितानि यथायोगं व्यवस्थितानि अभिगमन निर्गमन वृद्धि निर्बुद्धयनवस्थितसंस्थानसंस्थितानीति व्याख्यायन्ते तावदयं मनुष्यलोक इति प्रोच्यते, अन्यत्र चन्द्रादीनामभिगमनाद्यसम्भवात् ॥
अंतो णं भंते! मणुस्खेत्तस्स जे चंदिमसूरियगहगणणक्खतताराख्या ते णं भदन्त ! देवा किं उबवण्णा कप्पोबवण्णगा विमाणोववण्णगा चारोववण्णगा चारद्वितीया गतिरतिया गतिमाणगा ?, गोयमा ! ते णं देवा णो उद्घोववण्णगा णो कप्पोचवण्णगा विमाणोववण्णगा चावण्णा नो चारद्वतीया गतिरतिया गतिसमावण्णगा उहमुहकलंय पुष्प संठाणसंटि
For P&P
३ प्रतिपत्तौ
अन्तर्वहि
~238~
चन्द्रादी
नां ऊर्ध्वो
पपन्नत्वादि
उद्देशः २
सू० १७९
॥ ३४५ ॥
अत्र मूल संपादने शिर्षक-स्थाने एका स्खलना वर्तते - द्वीप - समुद्राधिकारः एक एव वर्तते, तत् कारणात् उद्देश:- '२' अत्र २ इति निरर्थकम्