________________
૩.
ભાવના એટલી બધી ચ હોવી જોઈએ કે તે ભાવના પાસે સ્વર્ગાદિકનાં સુખો તૃણ સમાન ભાસે. ૫. અવસ્થા ત્રિક–ભગવંતની ત્રણ અવસ્થા છે, તે ત્રણે ભાવવાની છે.
(૧) પિંડસ્થ અવસ્થા-તીર્થંકરના શરીરની અવસ્થા—આ તીર્થંકર નામકર્મ આંધ્યું ત્યારથી કેવલજ્ઞાન થાય ત્યાંસુધીની છદ્મસ્થ અવસ્થા છે. આ અવસ્થાના ત્રણ ભેદ છે.
અ. જન્માવસ્થા—આ અવસ્થા નવરાવવું, પ્રક્ષાલન કરવું, અંગ લુહવું વગેરે ક્રિયા કરતાં ભાવવાની છે. આ. રાજ્યાવસ્થા–કેસર, ચંદન, ઘરેણાં ચઢાવતી વખતે તથા આંગી રચવી, માલા પહેરાવવી એ વખતે લાવવાની છે.
ઈ. શ્રમણાવસ્થા—ભગવંતના કેશ આદિ રહિત મસ્તકાદિ ( સાધુ જેવા) જોઈને લાવવાની છે. (૨) પદ્મસ્થ અવસ્થા-પટ્ટુ એટલે તીર્થંકર પટ્ટ–કૈવલ્યજ્ઞાન તે મોક્ષગયા સુધીની કેવલી અવસ્થા. પ્રભુનો આઠ મહા પ્રાતિહાર્ય અને ચાર અતિશય સહિત જોઈને આ ભાવવાની છે. (૩) રૂપાતીત અવસ્થા-રૂપવગરની એવી સિદ્ધપણાની અવસ્થા—( જયાં પુદ્ગલનાં પરમાણુ હોય ત્યાં રૂપ હોય; પરંતુ સિદ્ધને પરમાણુમાત્ર નથી તેથી તે અરૂપી કહેવાય છે). આ અવસ્થા પ્રભુને પર્યંકાસને ( પલાંઠીમાં ) કાયોત્સર્ગ ( કાઉસગ્ગ ) કરતાં જોઇને ભાવવાની છે. આવી અવસ્થામાં અપૂર્વશાંતિ પ્રગટે છે અને તેથી ઘણા તીર્થંકરો આ કાઉસગ્ગ મુદ્રામાં મોક્ષે ગયા છે.
ૐ. દિશા ત્રિક–ત્રણ દિશા–નામે ઊર્ધ્વ–ચી, અધો—નીચી, અને તિર્યક્—તી.–આડી અવળી છોડી દઈ ફક્ત જિનમુખ ઉપરજ દૃષ્ટિ રાખી એકાગ્રતા કરવી. આ ત્રિકનું આખું નામ ત્રિદિશિનિરીક્ષણવર્ઝન ત્રિક છે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
