________________
૧૭
હે મન ! તું મને શામાટે ચકડોળે ચડાવે છે! મારે તો સન્માર્ગ સાધવો છે અને તે ત્યારે જ સધાય કે જે તે શિવ એટલે કલ્યાણ –મોક્ષ અગર જિનદેવ પ્રત્યે પ્રીતિમાં સાધનરૂપ થાય તે; અને તેમ થાય તોજ મારૂં સાધ્ય એટલે મેક્ષ દૃષ્ટિમાં આવે અને ભાવથી આરોગ્ય બનું એટલે કામ, ક્રોધાદિક અંતરંગ રોગોથી મુક્ત બનું.
હવે તે શિવપ્રીતિ કઈ? તે કહે છે કે તેનાં રૂપ અનેક છે તેમાં પૂજા પણ શિવપ્રીતિ છે, અને તે જિનપૂજાનો ક્રમ સામાન્યરીતે આપ્રમાણે છે કે પ્રથમ જિનભગવાનનાં દર્શન પછી તેમના નામનું સ્મરણ, તેઓશ્રીને નમન, તેમનો સ્તુતિપાઠ, પછી તેમનાં જ્યોતિ સ્વરૂપનું ધ્યાન, અને છેવટ મમ્રતા-તલ્લીનતા-એકરૂપતા છે.
૨૦, પ્રભુનાં નામો ઉચ્ચારવાથી તેમનાં ચરિત્ર કથાઓનું સ્મરણ
એ થાય છે અને તેથી તે પ્રમાણે આપણું પોતાનું વર્તન જ પૂજા.
રાખવાની કલ્પના-ઈચ્છા–નિશ્ચય થાય છે. આવી ભાવનાથી મન નિર્મલ થાય છે, અને તેવા વર્તનથી આપણે ઉચ્ચ દશા પ્રાપ્ત કરી શકીએ છીએ.
ઉદાહરણતરીકે છેલ્લા તીર્થકર શ્રી મહાવીરનું નામ લઈએ. તે નામ અનેક સુંદર અર્થ અને ભાવનાનું પ્રકટીકરણ કરે છે તે જોઈએ, અને તેથી ચાર નિક્ષેપે શ્રી વીરભગવાનની ઓળખાણ કરીએ.
• નામનિક્ષેપ-વીર એવું નામ તે નામવીર. નિક્ષેપ વ. સ્થાપનાનિક્ષેપ-વરભગવાનની સ્થાપના સ્થાપવી તે
સ્થાપના વીર.
રપ્રભુ.
દ્રવ્યનિક્ષેપ–વીશ સ્થાનક મધ્યેથી ગમે તે સ્થાનક આરાધી
તીર્થકરપણે થવાનાં દલીઓ ઉપાર્યો ત્યારથી દ્રવ્ય
વીર ભગવાન ભાવનિક્ષેપ-કેવલજ્ઞાનની પ્રાપ્તિ કરી સમવસરણને વિષે બેસે,
દેશના દે ત્યારથી ભાવવીર ભગવાન તીર્થંકર. પ્રથમના ત્રણ નિક્ષેપ સિવાય ભાવનિક્ષેપ થઈ શકે તેમ નથી
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
