________________
૧૧૮
શ્રામાં પણ ઘણું માને છે. સ્વામી દયાનંદ કહે છે કે સત્યને પકડવું એ શ્રદ્ધા છે અને સત્ય-આચરણ કરવું એ જ ખરૂં, શ્રાદ્ધ છે. તપણ એટલે પ્રસન્નતા આવે તે વહેવાર !
આ બધી મૂઢતાને તે ફટકા લગાડવામાં આવે તે જ જાય. સંત તુકારામને દીકરો માંદો પડ્યો. પત્નીએ કહ્યું, “માનતા કરા!”
તુકારામે કહ્યું મારા પાંડુરંગની જ હું માનતા કરૂં છું !” છોકરે મરી ગમે ત્યારે કહ્યું : “રડતા કેમ નથી ?'
તુકારામે કહ્યું : “આવા કોટિ-કોટિ મરી ગયા ! કોને રડું અને કોને ન રહું?
સંતોએ આવી રીતે જાતે આંચકા ખાઈ સમાજને દ્રષ્ટાંત આપવા પડશે તે જ મૂઢતા દૂર થશે !”
પૂમુનિશ્રી સંતબાલજી: “સત્ય અને વ્રતોમાં હાનિ ન થતી હોય ત્યાં લગી મૂઢતાને જ બધા દેનું કારણ માની, બહુ ગંભીર વિચાર એના વિષે કરવો તે થડ-મૂળ છેડી પાંદડાનો વિચાર કરવા જેવું થશે. માત્ર બૌદ્ધિક, સત્તાવિષયક અને ધનવિષયક પ્રતિષ્ઠા તૂટે અને શ્રમ, સેવા તેમજ નીતિને પ્રતિષ્ઠા મળે તે મૂઢતાનું જોર નરમ પડી જશે. આજનો યુગ ઝડપને યુગ છે; તેમજ સમગ્ર વિશ્વને નજર સામે રાખીને વિચાર કરવાને યુગ છે; તે ન ભૂલવું જોઈએ.
આજે ધર્મગુરુઓ અને બ્રાહ્મણે વગેરેને જે ઊંડાણથી શું તે તેઓ સત્તા, ધન અને બુદ્ધિવાદના પાદરૂપે પ્રાયઃ નજરે પડશે. આટલા ઉપરથી જ તમને મૂળ રોગની કલ્પના આવી જશે. એટલે વિચાર મેરને ભલે કરીએ; પણ ધ્યાન તે મૂળ રોગ – નિવારણ કરવામાં જ રાખવું પડશે. છે
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
