________________
૨૧૫
વહેવારમાં તે કાચા હશે તે સાથીઓ દ્વારા ઘડાતા જશે. અરસપરસ . પ્રેરક-પૂરક બની શકશે. ગાંધીજીએ સાથીઓ પાસેથી પણ ઘણું મેળવ્યું છે. તેઓ વિશ્વાસુ હતા. સાથીઓ માટે કોઇની વાત ન માને. પિતાને પ્રતીતિ થાય ત્યારેજ માનતા. એથી કદાચ નુકશાન થઈ શકે પણ વિશ્વાસુ સાથીઓ અંગે કાચા કાન કરીને ચાલવાથી વધુ નુકશાન થશે.
જગતમાં બધાં તત્ત્વોને સાથે લઇને કામ કરવું હશે તે સુભાષ, ખરે, નરીમાન વ. ને તજવા પડે તો તજવા પડશે. કેટલાકને સંઘરવા પડશે અને કેટલાક નવાને જેડવા પડશે. રચનાત્મક કાર્યકરોની સંસ્થાઓમાં ભાલનળ કાંઠા પ્રાયોગિક સંધ અને વિશ્વ વાત્સલ્ય પ્રાથમિક સંધ આ દષ્ટિએ કામ કરે છે. એની શરૂઆત છે પણ એની દષ્ટિ અને ધ્યેય વિશાળ છે. આ ઉ૯લેખ પ્રાસંગિક કર્યો છે.
ગાંધીજી પાસેથી ઘણું શીખવાનું છે. એમણે સામાજિક, આર્થિક, રાજકીય અને ધાર્મિક ક્ષેત્રે જે અનુભવ કર્યા નવસમાજની રચના કરી તે બધું નવી રચનામાં ખૂબ ઉપયોગી થશે એટલું જ નહીં તેમણે આપેલા રચનાત્મક કાર્યકરોના ફાલમાં, રવિશંકર મહારાજ, કુરેશી ભાઈ વ. જેવા કર્મઠ કાર્યકરોનું માર્ગદર્શન પણ ઉપયોગી થશે, ક્રાંતિપ્રિય સાધુસંતોનો ટેક મળશે તે ધર્મમય સમાજરચનાનું કાર્ય સરળ થશે. એ માટે એ
તેની પ્રેરણાના વાહન રૂપે કે માધ્યમરૂપે લોકસેવક સંગઠન કાર્ય કરશે અને તે લોકસંગઠનેને સંચાલિત કરશે.
ચર્ચા-વિચારણું સત્યદર્શન જરૂરી - આજની ચર્ચાને પ્રારંભ કરતાં દેવજીભાઈએ કહ્યું: “સવારે લોકસેવકસંગઠનેનાં ગુણ અંગે દર્શન, દ્રષ્ટિ તેમજ નિષ્ઠા વગેરે ઉપર વધુ ભાર મૂકાયે તે યથા યોગ્ય જ છે. દર્શન ચોકખું થયા વગર મુકિત નથી એમ જૈન તત્વજ્ઞાન ભારપૂર્વક કહે છે. દર્શન વગરનું ચારિત્ર્ય પાછું
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
