________________
૨૭૭
તેથી ભગવૃત્તિ જ વધી અને આખરે પતન થયું. એટલે નીતિ સાથે વિજ્ઞાનને જેટલો મેળ ખાય તેટલું જ ઉત્પાદન વધારવું અને ઉત્પાદનને પણ યોગ્ય વિનિમય થાય, એવી વ્યવસ્થા ગોઠવવી, ઉત્પાદન વધારો અને ભેગને વધારો” એવી અમેરિકાની અર્થનીતિ પણ બેકારીના પ્રશ્નનું નિરાકરણ કરી શકી નથી. એટલે ભારતમાં ત્યાગ, સહયોગ અને ધર્મ-નીતિ પ્રધાન અર્થરચના કરવી પડશે. પછી તેના અનુસંધાનમાં મોટા ઉદ્યોગ કે યંત્ર સહકારી ધોરણે ચાલશે તે વાંધો નહિ આવે.
ગામડાંમાં એ વસ્તુ શકય છે ત્યાં કુટુંબ ભાવના છે એટલે ગામડાથી અર્થનીતિ બદલવાનું કાર્ય કરવું પડશે. આવી ગ્રામલક્ષી ને આગળ વધારવા શહેરોમાં પણ ગ્રામલક્ષી લોકોનાં વ્યવસ્થિત સંગઠને અને પ્રચાર જૂથો વધારવા પડશે જેથી શહેરો ગ્રામપૂરક અને ગ્રામલક્ષી અર્થનીતિને અનુરૂપ બની શકે. ધારાસભામાં પણ ગ્રામલક્ષી વધુ ઉમેદવારે ચૂંટાય તે જોવું પડશે. એજ ગ્રામલક્ષી અર્થનીતિ છે, જેને સામૂહિક કલ્યાણકારી ઉત્પાદન-વિનિમય ભાવના ગણાવી શકાય. તેને જગતમાં પ્રચાર કરવો પડશે. એ માટે કોંગ્રેસ સિવાય, આજના સંગમાં બીજા ઉપર નજર કરતી નથી. ગ્રામસંગઠને કોંગ્રેસના પૂરકબળ બને અને કોંગ્રેસ વડે આખા જગતમાં પણ ભારતની ગ્રામલક્ષી અર્થનીતિનું અનુસંધાન સંધાય તે વિશ્વશાંતિ આવશે. ટૂંકમાં, માનવશક્તિ અને પશુશક્તિને ખ્યાલ રાખીને, ધર્મને મોખરે રાખી જગતની અર્થનીતિ અને સામાજિક નીતિ ખીલવવી પડશે.
પૂજાભાઈ : “જ્યારથી માનવબંધુતાના બદલે સ્વાર્થ અને સ્વાર્થી પરિગ્રહ આવ્યો ત્યારથી ગામડામાં જાગીરદારી, શાહુકારી, ભિખારી
૧૨
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
