________________
૮ ૩૪ ) રામક જીણા માં રહે ળન શારિયા રામના વિના બીજાકનું પુરા, અહીં રહે.
ઉપરનાં પહેલાં ક્યારે ક્યારે વિભક્તિને લેપ થાય છે. ઉદા સામ શg a શિંદ, ન વિણા મઢ વિમા જયાં વિભક્તિને લોપ કરતાં અર્થનું જ્ઞાન સારી રીતે થઈ શકતું હોય, ત્યાં જ પ્રાયઃ વિભક્તિને લેપ ચાય છે. અન્યથા નહિ.
વિના અવ્યય જે શબ્દની પૂર્વમાં આવેલ છે તે તેના પગમાં : વિભક્તિ શાયછે. ઉદાસિનtelભ તિજો રસ ના +
મિત્ર અને શાન શબ્દના યોગમાં અને વિભકિત થાય છે. ઉદા છાદિત, મોર ના મોત જિલ્લા હને ધિક્કાર (છે), et ફિલ્મ જ હેને કિકાર હે, ૮૭માં તા.૮માડા થવા દહને ધન્યવાદ (છે) હેતુ વાચક પદથી ૧૭ વિભક્તિ થાય છે ઉદાર ભાજ
નહિ ર ને વિન+ / બ્રહ્મા આદિ બધા કેપે (હેતુ) કેપિત થઈ ચાલ્યા.
' નિમિત્ત અર્થમાં “” વિભક્તિ થાય છે. ઉદા. કામિ અક રે, હું યુદ્ધને માટે જઈશ, અહીં યુદ્ધ એ જવા રૂપ ક્રિયાનું નિમિત્ત છે.
અવધિ અને પર્યન્ત એ બે અધ્યયના યુગમાં, તથા પરસ્પર અર્થનું જ્ઞાન થતાં, તથા બરાબરી જણાતાં “” વિભક્તિ થાય છે. અવધિ અને પર્યન્ત એ બે અવ્યયના યોગમાં આવતી વિભક્તિને પ્રાયઃ લોપ થઈ જાય છે. ઉદા અન્ન અલિ ગુવમ જ ભકિનામ બાલ્યકાલથી લઈને વૃદ્ધ ઉમર સુધી ભણ્યા. પરસ્પર અર્થમાં–aff atra | રાજા રાજમાં યુદ્ધ થાય છે. બરાબરીમાં– ૭મા હારા હારામાં ઘણોજ ભેદ (છે) , નિશા અર્થમાં જ વિભક્તિ થાય છે. ઉદા નિયમ ન જણસ છે સિંહ બધા પશુઓમાં એક છે.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
