________________
જ્યારે યુરોપીય વિધાનને આપણા હિંદુસ્તાનના એક પ્રખર વિદ્વાન સ્વ. બાળ ગંગાધર ટિળક તરફથી આ બાબતમાં ટેકે મળ્યો છે. વેદના સાહિત્યના નિરીક્ષણ ઉપરથી ટિળક એમ સાબીત કરવા માગે છે કે “ વેદ વખતના આપણા પૂર્વજેનું નિવાસસ્થાન છેલ્લા હિમયુગ (ગ્લેશિયલ એપક ) પહેલાં ઉત્તર ધ્રુવ નજીક હોવું જોઈએ.”
૨. બીજો મત એ છે કે આર્ય પ્રજાનું આદિસ્થાન પશ્ચિમ તરફના પ્રદેશમાં અને ખાસ કરીને યુરોપમાં જ હોવું જોઈએ. ટામાણેક અને બીજાઓ પૂર્વ યુરોપ બતાવે છે. વળી ન લહેર તે જર્મની જ આદિસ્થાન માને છે. ફેડરક મ્યુલર, યુન વગેરે મધ્ય યુરો૫ સૂચવે છે. લીંડનમીથ અને બીજાઓ ઉત્તર યુરેપને આર્યોનું મૂળ વતન બનાવે છે, જ્યારે પેન્કાના મત પ્રમાણે સ્કેન્ડીવિયામાં પ્રથમ આર્યો ઉત્પન્ન થયા. એ પ્રમાણે યુરોપની જુદી જુદી જગ્યાઓ આર્યોના આદિનિવાસસ્થાન તરીકે બતાવવામાં આવે છે.
૩. ત્રીજો મત મધ્ય એશિયામાં આર્યો વસતા હતા તે છે. તે મતવાળાઓનું એવું કથન છે કે આંકસસ અને ઝકસાસ નદીઓ નીકળે છે ત્યાં કાસ્પિયન સમુદ્રથી પૂર્વના પ્રદેશોમાં આર્યોનું આદિવતન હોવું જોઇએ.
આ પ્રમાણે આ ત્રણ મત મુખ્ય છે. બીજા મતાંતરે છે, પણ તે મહત્વ પામ્યા નથી, એટલે તેની ગણના કરવા જેવી નથી. આ મતને પ્રથમ અનુકમવાર તપાસીએ.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, louwatumaragyanbhandar.com
