________________
પ્રકરણ ૪.
ભૂસ્તવિલાનાં અનુમાનેથી મળતી પુષ્ટિ અને
સરસ્વતી નદીનું અતિ મહત્વ વેદ અતિ પ્રાચીન છે. મનુષ્ય જાતિનું તે આદિ. લખાણ છે. વેદકાળની પૂર્વેની સ્થિતિ સૂચવનાર પૃથ્વી ઉપર અન્ય કોઇ લેખ મળે નથી. તે વેદ આવતોમાં– સાત નદીઓના પ્રદેશમાં વસતા આર્ય લેકની રચના છે. તેઓ પણ તેને પ્રાચીન અને ઈશ્વરપ્રણીત માનતા હતા. તે પ્રદેશ ભૂસ્તરવિદ્યાના મતથી પણ અતિ પ્રાચીન સાબીત થાય તે જ પરસ્પર વેદ તથા આર્યોનું આદિસ્થાન એકબીજાની પૂર્તતા કરે.
મેડલીકટ, બ્લેનફર્ડ અને ડો. હેમ એ ત્રણ નામીચા ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓએ હિંદુસ્તાનની ભૂમિનું તે શાસ્ત્રના દષ્ટિબિંદુથી અવલોકન કર્યું છે, અને તેને એક જ અભિપ્રાય થાય છે કે, હાલ જે રાજપૂતાનાને પ્રદેશ છે તે પ્રથમ સમદ્ર હતા અને અરાવલિના પર્વતો પ્રથમ બહુ ઊંચા અને મહાન હતા. આ સમય એટલો પ્રાચીન હતો કે તેની પહેલાં પૃથ્વીની સ્થિતિ શી હતી તે ભૂસ્તરવિવાના ક્ષેત્ર બહાર જાય છે. તે સમયમાં આર્યાવર્તની ભૂમિ અસ્તિત્વમાં હતી.
પૃથ્વી જે સમયમાં એટલી ઉષ્ણ હતી કે તે ઉપર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, unatumaragyanbhandar.com
