________________
૧૪.
યનું લખ્યું છે. એમની ખપત ખુદ આર્યાવર્તનમાં તેમ જ તેનાં વિવિધ સંસ્થામાં હોવાથી તે સંબંધી માટે વેપાર ચાલતે જણાય છે. તેનું મુખ્ય મથક-બજાર-આર્યાવર્તમાં (ગાથાં વિઝિ) જ હતું, ઉત્તર ધ્રુવમાં નહિ.
આના પરદેશીય વાદવાળા વિદ્વાનેએ આ સોમની હકીકત લક્ષમાં બીલકુલ લીધી જ નથી. તેઓ જે સ્થળે આર્યોના આદિસ્થાન તરીકે બતાવે છે તે સ્થળોમાં સેમ - ઊગ્યાનું કે સમયજ્ઞને તે સ્થળોમાં પ્રચાર હોવાનું કંઈ ' પણ બતાવતા નથી. ટિળક કહે છે કે સેમ કે તેને મળતો કોઈ શબ્દ યુરોપીય ભાષાઓમાં જ નથી. તેમ વનસ્પતિ આર્યાવર્ત સિવાય બીજી કઈ પણ જગ્યાએ થતી હતી એમ એક પણ વિદ્વાન કે વિજ્ઞાની બતાવતું નથી. આ પુસ્તકમાં જે વાદનું પ્રતિપાદન કરવામાં આવ્યું છે તે એ છે કે, આર્યોનું આદિવતન આર્યાવર્ત–સપ્તસિંધુવાળા પ્રદેશ જ હતું અને ત્યાંથી ચારે દિશામાં જઈને તેઓએ પૃથ્વી ઉપર વિવિધ સંસ્થાને સ્થાપ્યાં હતાં. તેમાંનું ઉત્તર ધ્રુવ પાસેનું પણ એક હતું, અને ત્યાં હિમયુગ એકાએક શરૂ થવાથી ત્યાંના આર્યો પિતાના પ્રિય સ્વદેશ આર્યાવત તરફ પાછા ફર્યા હતા. તેમની હકીક્તથી આ વાદને મજબૂત અનુમોદન મળે છે. રામ વિષેના કેટલાક ઉલ્લેખ આપણે તપાસીશું.
સમયજ્ઞ અને સેમ માટે આર્યોને આદર અતિ પ્રાચીન છે. ઇરાનીએ આર્યોથી છૂટા પડયા અને આર્યોના Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Bwrwatumaragyanbhandar.com
