Page Text
________________
૨૪ર • સુવાસ : ભાદ્રપદ ૧૯૯૫
વખતમાં કરી આપતા તેનાથી અર્ધા વખતમાં તેટલું જ કામ સહેલાઈથી તે શરત સાથે કરી બતાવતે. લેકીને તેની ઉપયુક્તતા પસંદ પડી એટલે દરજીઓએ એટલી ધમાલ કરી કે અમેરિકામાં તેનું યંત્ર ચાલુ થવાની તેણે આશા જ છોડી દીધી. ઇંગ્લેન્ડમાં કદાચ એ ફાવશે એમ ધારી તે માટે તેણે પિતાના ભાઈને ત્યાંની પરિસ્થિતિ જોવા માટે મોકલ્યા. ભાઈએ ઇગ્લેન્ડમાં પેટન્ટ-હક, કાર્સટના વિલિયમ ઘૂમસ નામના કારખાનાદારને ૨૫૦ પિન્ડમાં વેચ્યો. તેમાં એક શરત એવી હતી કે હૈએ ઇંગ્લેન્ડ આવી, તે યંત્ર બનાવવાના કામ ઉપર દેખરેખ રાખવા સારૂ કરીએ રહેવું જોઈએ. ઍમસે તેને યોગ્ય પગારે દાખલ કર્યો. હએને પિતાને ધધો બરોબર ચાલે છે એમ લાગવાથી તે બૈરાં-છોકરાને ઇંગ્લેન્ડમાં લઈ ગયા. પરંતુ ચૅમસનો અને તેને, એક બાબતમાં જલદી મતભેદ પડે તેથી તેને બન્યું નહિ. થોમસ તેને કહેવા લાગ્યો કે એણે (એએ) નાદુરસ્ત થઈ આવેલાં યંત્રોની દુરસ્તીને કામ પર દેખરેખ રાખવી જોઈએ. અને હૈએને એ ન ગમ્યું. તે પછી ઈગ્લેન્ડમાં જ રહીને એકદમ જુદા પ્રકારનું યંત્ર તૈયાર કરવાનો હૈએએ પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ આ અદેખાઈને લીધે તેને આ પ્રયત્ન નિષ્ફળ થશે અને અમેરિકાને પેટંટ-હક ગીરે મૂકી તેને માતૃભૂમિને રસ્તા પકડ પડે. અમેરિકામાં આવતાં જ એને સીંગર આદિ અનેકાએ તેના પિતાના હક્કનું ઉલ્લંઘન કરી યંત્રો બનાવવાને સપાટ લગાવ્યો હતો એવું દેખાયું. તેથી તે બધાને એણે કોર્ટમાં ખેંચ્યા અને દાવો કર્યો, જેમાં એ સફળ થયે અને તેના તત્વ ઉપર તૈયાર થનારા દરેક યંત્ર ઉપર સ્વામિત્વધન (Royalty) આપવી, એવો ન્યાયાધીશ હુકમ કર્યો. તેના હક્કની મુદતમાં તેને ૨૦ લાખ ડોલર સ્વામિત્વધનના મળ્યાનો ઉલ્લેખ છે. કેન્ય-સરકારને પણ તેની શોધ પસંદ પડવાથી સરકારે તેને એક પદક આપી તેનું સન્માન કર્યું.
(૭) હૌએના યંત્રની હજી થેડી વધુ માહિતી –હાલના બધા યંત્રમાં સંય ઊભી ચાલે છે એ આપણને ખબર છે જ.
જ્યારે હૈએના સૈથી પહેલાંના યંત્રમાં સીવવાનાં કપડાં ઊભાં ધરવામાં આવતાં અને સાય, લક્કડ ફેડનારાઓની કુહાડી લાકડું ફોડતી વખતે જેમ આગળ પાછળ થાય છે, તેવી જ રીતે લગભગ હલનારા એક નાના દાંડામાં બેસાડેલી હતી. નાકું, આજના સીવવાના યંત્રમાં વાપરવામાં આવતી સેયો પ્રમાણે, અણી પાસે જ હતું. આધુનિક યંત્રોમાં અને હએના યંત્રમાં બીજી બધી બહારની બાબતમાં પુષ્કળ ફેર હશે તો પણ તેના યંત્રમાંની મૂળ
કલ્પના એક પ્રચંડ વૃક્ષનાં મૂળિયાંની માફક ચિત્ર ૩
કાયમ છે. તે આવી છે–૧. સોયની અણીની હૌએનું પહેલું યંત્ર
પાસે જ નાકે. ૨. નીચેના અને ઉપરના દેરાની આંટીથી મળતા તાળાના આકારના ટાંકા (Lock-stich). ૩. દોરે એની મેળે સીવતે દેરે આપોઆપ આવતો જાય અને સીવતો જાય એવી યોજના,
પદ કે
E
-:-:
:
&
#
*
*
A
A
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034625 |
| Book Title | Suvas 1939 07 Pustak 02 Ank 01 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Suvas Karyalay |
| Publisher | Suvas Karyalay |
| Publication Year | 1939 |
| Total Pages | 52 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Suvas, & India |
| File Size | 4 MB |