Page Text
________________
મિશ્ર કા એક મહાત્મા
૩૧૭ ફિર કહા–“જનરલ! યાદ રખિયેગા, એક દિન સા ભી આયેગા, જિસ દિન યે સબ ઘટનામેં મેરે સે ભી અધિક આપકે લિયે આત્મ-સંતાપ-પ્રદ હોંગી.”
મારો! ઉસ પાછ કરે કો!” અલ-અજહર કે આગે એકત્રિત સેના કે સ્થાનાપન્ન સેનાપતિ ને ક્રોધ એ કાંપતે હુએ કહા. દૂસરે હિી ક્ષણ કઈ બંદૂકે એકસાથે ઉંચી હુઇ, ગેલિ દંગી ઔર વિદ્યાલય કી ઉંચી દીવાર સે એક કોમલ બાલક કા મૃતશરીર રાતે મેં આ કર ધડામ સે ગિર પડા ! સેનાપતિ લાશ કે ફેંક દેને કા હુકમ દ હી રહા થા કિ એક ચીત્કાર સુનાઈ દી ઔર દૂસરે હી ક્ષણ સૈનિકે કે સંસાર કી સબસે અધિક શક્તિશાલિની માતૃદેવી કે, રાસ્તા દેના પડા. ક્રોધ ઔર દુઃખ સે વ્યથિત માતા અને મૃતપુત્ર કે પાસ ખડી દિખાઈ દી.
ઉસ દેવી ને અપના કાલા ઘુંઘટ હટા દિયા થા. પુત્ર કે શવ ગોદ મેં લે છાતી વહ ફૂટ-ફૂટ કર ને લગી. ઇધર અત્યાચારપીડિત નિર્દોષ માતા કા કરુણ—કંદન હો રહા થા, ઉધર સૈનિકગણ અલ–અજહર વિદ્યાલય કે વિશાલ પ્રાંગણ મેં ઘુસ રહે થે. પાંચ હજાર વિદ્યાર્થી ઔર અધ્યાપક શાંતિપૂર્વક વિદ્યાલય મેં ડરે હુએ થે. હે અપના કર્તવ્ય-પથ નિશ્ચિત કર ચૂકે છે. ઘોડાં કી ટાપ ઔર સૈનિકે કે અસ્ત્રશસ્ત્રોં કી આવા કે બીચ ફિર વહ કરુણ-પંદન સુનાઈ દિયા–એાહ ! મેરા બેટા ! હાય અલી! તૂ મર ગયા ? નહી, મરા નહીં', અલી! તુ ઈન દુષ્ટ ને માર ડાલા ? ઓ ! મેરે ઈકલૌતે બેટે! અબ મેરા કૌન હૈ? બેટા! આ, ફિર આ જા ! અલી ! અલી ! !”
વિદ્યાર્થીયોં ઔર અધ્યાપકે કો તલવાર કે જેર પર વિદ્યાલય સે નિકાલ બાહર કર દેને કી આજ્ઞા હૈ ચૂકી થી. ભીષણ નર-હત્યા-કાંડ હો રહા થા. રેતી હુઈ માતા કે લિયે ભી સેનાપતિ આજ્ઞા દે હી રહા થા–ઉડાઓ! ઇસે ચિલ્લાને ” અકસ્માત વીર ગોર્ડન વહાં આ પહુચા.
ન જાને કિસ અજ્ઞાત પ્રેરણું સે વહ વહાં આ પહુંચા થા. યહ બીભત્સ કાંડ ઉસસે ન દેખા ગયા. સ્થાનાપન્ન સેનાપતિ પર વહ શેર કી ભાંતિ ઝપટા. ઘેડે સે નીચે ઘસીટ કર ઉસને ઉસે જમીન પર પટક દિયા. અપને પહલે સેનાપતિ કે વહાં ઇસ પ્રકાર દેખ કર સારે સૈનિક કિંકર્તવ્યવિમૂઢ હે ગયે- કે ત્યાં ખડે રહ ગયે! દૂસરે હી ક્ષણ મિશ્રવાસિ કી એક ભીડ ન જાને કિધર સે આઈ. ગાર્ડન કે સન્માનપૂર્વક હાથે હાથ ન જાને રે લોગ કિધર લે ગયે. ગાર્ડન ભી આશ્ચર્યચકિત હે ગયા થા.
X
જે હોના થા સે હો ગયા. એક સુકુમાર બાલક કી બલિ સે એક ભીષણ હત્યાકાંડ પ્રારંભ હુઆ. સેંકડો વિદ્યાર્થી ઔર અધ્યાપક મારે ગમે! સર્વત્ર સન્નાટા છા ગયા. મિશ્ર પર અંગ્રેજો કે શાસનકાલ મેં એક ઐસી નૃશંસ ઔર બીભત્સ દુર્ઘટના ઘટી.
હજાર મિશ્રી સુલતાન હસન કી મજીદ મેં એકત્ર હે રહે થે. મૃત વ્યક્તિ કે શવ મજીદ કે પ્રાંગણ મેં રાખે છે. ઇમામે ને મૃત વ્યક્તિ કી શાંતિ કે લિયે પ્રાર્થના પઢ કર ઉચ્ચ સ્વર સે કહા–“અપની સાક્ષી દો, ઇન વીરોં કી મૃત્યુ ઈમાન કે લિયે હુઈ હૈ !” હજારો વાણિયે સે એકસાથે આવાજ આઈ–“ઈમાન કે લિયે! ઇમાન કે લિયે!!” | કુરાન કી આયર્લે બોલતે હુએ સૂરદાસ કે સમુદાય કે પીછે શોં કો ઉઠાતે હરે ઔર લાલ કપડે ૫હને ચિંતાગ્રસ્ત આદમિ કી એક લંબી શ્રેણી થી. ઉનકે પીછે ક્યામત કે વર્ણન કા ગીત ગાતે હુએ વિદ્યાર્થી ચલ રહે થે. સેંકડો ફકીર ભી ધાર્મિક ગીત ગાતે હુએ મૃત વરે કી સ્મશાનયાત્રા મેં સંમિલિત થે. મૃતકે કે સંબંધિ કે રો-બિલખતે સમુદાય કે પી છે અને હજારો અનુયાયિય કે સાથ ધીર ઔર શાંત ઈસ્માઈલ અમીર ધીરે-ધીરે ચલ રહા થા.
એક વિશાલ જનસમુદાય ઉન મૃત વીરાં કે સન્માન મેં એકત્ર હો રહા થા ! સ્ત્રી-પુરુષ, અમીર-ગરીબ, છોટે—બડે, એક બડે ભારી સ્ત્રોત કી ભાંતિ ચલે જા રહે થે; ઉનકી ચાલ ગંભીર ૌર ધીમી થી. ચેહરે પર હદયભેદી શેક સ્પષ્ટ દિખાઈ દે રહા થા. કિસીકી આંખોંસે એક
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034613 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1929 |
| Total Pages | 416 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 24 MB |