Page Text
________________
૧૦૨
શુભસ’મહુ–ભાગ ચામ
५७ - हमारा वृक्षों से महान उपकार
જહાં સુંદર નદી, રમ્ય સરેાવર, વન, ઉપવન, પ્રાકૃતિક યા સ્વયં આરેાપિત કિયે હુએ હૈં।તે હૈ, ઉન ઉન સ્થાનાાં પર ઋષિ, મહિષ, દેવતાગણ, મનુષ્ય, પશુ-પક્ષી નિવાસ કરને કે લિયે સ્વયં ખડે ઉત્સુક રહતે હૈ'; જૈસે વારાહી સહિતા મેં કહા ભી હૈઃ
सलिलोद्यान युक्तेषु कृतेष्वकृतकेषु च । स्थानेष्वेतेषु सान्निध्यमुपगच्छन्ति देवताः ॥
ઇન આશ્રમાં કા પ્રભાવ ઐસા હી હૈ. એસે રમણીય સ્થાનેાં પર બડે બડે બ્રહ્મર્ષિ ઔર રાષિ બ્રહ્મવેત્તા નિવાસ કરતે થે. ઉન્હીકી આજ્ઞાનુસાર દેશ કી મર્યાદા બધતી થી. यथा ते तत्र वर्तेरन् तथा तत्र वर्तेथा ।
જૈસે વે વતે ઈસી મર્યાદા અનુસાર સમવર્ષાંશ્રમ સ્વધર્માંનુસાર વતે થે. ઇસીસે સંસાર કા કલ્યાણુ હાતા થા. ઇસી ભાવ કે લક્ષ્ય કર ભગવદ્ભક્તિ આશ્રમ રામપુરા આદિ કી સ્થાપના હુ' હૈ. ઇસમે વૃક્ષારે પણુપ્રચાર ભી ઉસકા એક અંગ હૈ; પરંતુ માતૃભક્તિ, પિતૃભક્તિ, ગુરુભક્તિ, ભગવદ્ભક્તિ, પ્રેમભક્તિ, રાજભક્તિ ભી ઇસકે અંગ હૈ. ઇન હી વિચારાં કે પ્રકટ કરને કે લિયે ‘ભક્તિ' કા ભાવ પ્રાદુર્ભૂત હુઆ હૈ. વૃક્ષોં કે સબધ મે... શ્રીમદ્ભાગવત મહાપુરાણુ કા વન કરતે હુએ પરમ ચેાગી શુકદેવજી કહતે હૈ:~
अहो एषां वरं जन्म सर्व प्राण्युपजीवनम् । सुजनस्येव येषां वै विमुखा यान्ति नार्थिनः ॥ यत्र पुष्पफलच्छाया मूलवल्कल दारुभिः । गन्ध निर्यास भस्मास्थि तान्वै कामात् वितन्वते । एतावज्जन्म साफल्यं देहिनामिह देहिषु । प्राणैरर्थैर्धिया वाचा श्रेय एवाचरेत्सदा ॥ ३ ॥
અહા! નિકા જન્મ અત્યંત શ્રેષ્ઠ હૈ, ક્યાંકિ યહી તે। સર્વ પ્રાણીયાં કે જીવનસ્વરૂપ હૈ. જૈસે સજ્જન પુરુષોં કે આશ્રમેાં પર જાને સે વે યાચક જી મનેકામના પૂરી કર દેતે હૈં, ઇસી ભાંતિ કે વૃક્ષ ભી પત્ર, પુષ્પ, ફલ, છાયા, મૂલ, વલ્કલ, કાઇ, સુગંધી અંત મેં ભસ્માદિ અન કર ભી હમારી મનોકામના પૂર્ણ કરતે હૈ. અસે હી પરમાર્થિયોં કા સલ જન્મ હૈ જો અપને તન, મન, ધન, પ્રાણ—સર્વસ્વ । સકે લિયે અર્પણ કર દેતે હૈં. નકા નામ તરુ ભી હૈ..
‘તાણ્યતીતિ તહ: ’
જો કાઈ ઉત્તમ ઉત્તમ ખડ, પીપલ, નિમ્માદિ વૃક્ષ આરેાપણુ કરતે હૈં, વે લેાગ ઇનકે પુણ્ય કે પ્રતાપ સે સંસારસાગર સે તર જાતે હૈં. ઈસીલિયે ઈનકા તરુ કહતે હૈં. ધર્માંશાસ્ત્ર મેં કહા હૈ— इष्टापूर्त च कर्तव्यं ब्राह्मणे नैव यत्नतः । इष्टेन लभते स्वर्ग पूर्ते मोक्षोऽभिधीयते ॥
દષ્ટ યજ્ઞાદિ સે સ્વ સુખ મિલતા હૈ; વાપિ, રૂપ, તડાગ, દેવસ્થાન, વૃક્ષારાપણુ આદિ સત્યાઁ સે મનુષ્ય કૈા મેક્ષ પ્રાપ્ત હાતા હૈ. ઈસી કારણ ઇન ૨૦ લક્ષ યેનિ ઉભિન્ન સૃષ્ટિ કે ઉપકાર કે મૂલકારણોં કા મહિષ જાન કર યહ ઉપદેશ કર ગયે હૈ. કિઃ
वृक्षारोपणं सर्वैरवश्यमेव करणीयम् । वटो मोक्षप्रदायकः ।
અર્થાત્ વૃક્ષ, વનસ્પતિ આદિ કા લગાના ભી પ્રત્યેક માનવ કા પરમ કર્તવ્ય હૈ. એક ખડ કા લગાને સે હી મેાક્ષપ્રાપ્તિ કા ફલ પ્રાપ્ત હા જાતા હૈ. ઐસા સહસ્રો વ કા સદાવ` અને`ત અક્ષય મહાપુણ્ય કા ફલ દેનેવાલા બન જાતા હૈ ઔર નિજ શાખા પરાપકારદ્વારા, નમ્રતા કી સીખ સબકેા સિખાતા હૈ.
દ્વારા,
મનેાવિજ્ઞાન કે જ્ઞાતાઓ કા કથન હૈ કિ સમીપવી વસ્તુઓ કા મનુષ્ય કે મન પર ખડા ગહરા પ્રભાવ પડતા હૈ. યહ ખાત પ્રસિદ્ધ હૈ કિ મનુષ્ય જૈસે સંગ મેં ઐઠતા હૈ, પૈસા હી ઉનકા સ્વભાવ ભી બન જાતા હૈ; પરંતુ સાધારણ મનુષ્ય ઇસ બાત કી એર ધ્યાન નહી દેતે, કિ સત્સંગ કે અતિરિક્ત સ્થાનીય પ્રભાવ સે ભી મનુષ્ય વંચિત નહીં હૈ. સ્થાનીય પ્રભાવ કી એર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034613 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1929 |
| Total Pages | 416 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 24 MB |