Page Text
________________
પ૪૪ હિંદુસમાજ અબ ભી નહીં સમઝેગા, તો જરૂર અગ્નિકુંડ મેં હી જા ગિરેગા. ઈતના દિમાગ ! તુ અબ તક બાજા લેકર ન આયા ! વહાં કબ સે તેરી બોટ દેખી જા રહી હૈ ” ઉસ સમય ભી બસોર કે જેર સે બુખાર ચટા હુઆ થા, દર્દ કે મારે ઉસકા સિર ફટા જા રહા થા, આ લાલ હો રહી થી. ઉસને બડી હી દીનતા સે ચપરાસી સે કહા -“સરકાર ! મેં મારે બુખાર કે મરા જા રહા હું, નહીં તો મેં અબ તક બિના બુલાએ હી પહુંચ ગયા હતા ! મુઝમેં ચલને કી ભી હિંમત નહીં હૈ.” કમીન સચ ભી કહે, તે ઉસકી કૌન માનેગા, કમીન હી ઠહરા ન ? બસર કી બાત સુનતે હી ચપરાસી કે ક્રોધ કા ઠિકાના ન રહા, બિગડ કર બેલા:–“સાલે, મેં ખૂબ જાનતા હું, તૂ નંબર એક કા બદમાસ છેશરાબ પી આયા. હોગા ઔર કયા ! અબ બહાને બતાતા હૈ ! ચલતા હૈ કિ નહીં ?” બસેર કિતના હી રોયા, ગિડગિડાયા, ઉસકી પત્ની ને કિતની હી કરુણ-પ્રાર્થના એં કી, પર વહ ઠહરા માલગુજાર કા ચપરાસી ! દીન કી પ્રાર્થનાઓ એ યદિ માલગુજારે કે ચપરાસિયે કે હૃદય પિગલને લગે તે ફિર ઉનકા રાજ્ય હી કયા રહે ! મતલબ યહ કિ દંપતી કી પુકાર વ્યર્થ હી ગઈ. બસોર આંખે મેં આંસુ ભર કર ચપરાસી કે સાથ ચલા ગયા ! ઉસને માલગુજાર કે જબ કઈ બાર અપના દુખડા સુનાયા, તબ ઉન્હોંને અપને સેવકે કે આજ્ઞા દી:-“ ઇસ બદમાશ કે ગાંવ મેં કિસને બસને દિયા ? ઇસે યહાં સે નિકાલ બાહર કરો ઔર નિકાલતે નિકાલતે ઇતની માર લગાઓ કિ યહ ભી યાદ કરે કિ કિસી સે બદમાસી કી થી.” અબ બોર કર્યા કરતા ? જાન પર ખેલ કર શામ તક બાજા બજાતા રહા. દિયાબત્તી હો-હેતે લડખડાતા હુઆ ઘર લૌટા ! દ્વાર પર પહુંચતે-પહુંચતે ઉસે ચકકર આ ગયા ઔર વહ બેહોશ હો કર ગિર પડી. ફિર ઉસે હોશ ન આયા. આધી રાત હોતે-તે ઉસકી જીવન–ાતિ સુઝ ગઈ ! ઉસકી પવિત્ર આત્મા અછૂત કા શરીર ત્યાગ કરન જાને કિસ પાવન પ્રદેશ કે ચલી ગઈ ! બેચારે કી પત્ની વિધવા ઔર નિરાશ્રય હો ગઈ, બાલક અનાથ હો ગયા. મેં-બેટ ને જંગલ કે અંચલ મેં બૈઠ કર વહ કાલરાત્રિ કેસે વ્યતીત કી હોગી ! એહ!
પ્રાતઃકાલ હુઆ. ચિડિયાં ચૂં-ચૂં કરને લગી, ઠંડી-ઠંડી હવા બહને લગી, વિશ્વ ને નવીન જીવન પાયા. અમે આનંદમય સમય મેં વિધવા બસરિન ને બિલખતા હુઆ હૃદય લેકર ઘર ઠાર ખેલા. ઇસ સમય ઉસકે સામને કેવલ પતિ કે શબ કે ઠિકાને લગાને કા પ્રશ્ન થા ! પાસ એ પસા નહીં હૈ. સારા ગાંવ ઉસે અપવિત્ર, અસ્પૃશ્ય સમઝતા હ. ઉસકે પતિ કા શવ કેસે ઠીકાને લગેગા ? ઓહ ! અછૂત કા જીવન-પથ કૈસા કટકા કીર્ણ છે ! મરને પર ભી ઉસકા ઠીકાના નહીં હૈ ! ઉસકે લિયે મરણું જીવન સે ભી કઠિન હૈ ! ઉસ ગાંવ કે દૂસરે કાને મેં એક ઔર બસર રહતા થા. વિધવા બસોરિન પતિ કે શવ કે પાસ અને અજ્ઞાન ભલે-ભાલે બચ્ચે કે બિઠાકર ઉસકે પાસ ગઈ. વહ ઉસસે બોલાદ-બહિન ! તુમહારે હી જૈસા દુખિયા ઔર અભાગા મેં ભી હું. મેં અકેલા આદમી ક્યા કરૂં? તુમ માલગુજાર કે પાસ ચલી જાઓ. અછા, મેં ભી ચલતા હું. શાયદ તુમ્હારે દુ:ખ પર ઉન્હેં દયા આ જાવે ઔર વે કુછ બંદોબસ્ત કર દે ! - બરિન ઉસ બસર કે સાથ માલગુજાર કે યહાં પહુંચી. ઉસ સમય માલગુજાર દાલાન મેં બેઠા હુઆ હુક્કા ગુડગુડા રહા થા. ઉસે દેખતે હી બસોરિન ચીખ મારકર રો પડી. બેલી-સરકાર, મેં લૂંટ ગઈ! વિધાતા ને મેરા સુહાગ છીન લિયા ! માલગાર થા પૂરા પશે. ઉસકે હૃદય મેં દયા-મયા કા એક કણ ભી ન થા. બિગડ કર બોલા-તૂ લૂંટ ગઈ તે મેં ક્યા કરું ? મેં તે. તેરા સુહાગ લૌટા નહીં સકતા. રાંડ સબેરે-સબેરે યહાં અપશકુન કરને આ પહુંચી ! તબ બસેરા ને હાથ જોડકર ઉસસે પ્રાર્થના કી-સરકાર ! આપ સત્ય કહતે હૈ. કેઈ કિસી કા સુહાગ નહીં લૌટા સકતા. જીસકે ભાગ્ય મેં જે બદા હોતા હૈ, ઉસે કૌન મેટ સકતા હૈ? અબ આપ દયા કરકે ઐસા પ્રબંધ કર દીજીએ, જીસસે ઉસ બેચારે કી લાશ ઠિકાને લગ જાય. ઈસ પર માલગુજાર ઔર ભી તીખા હોકર બેલા -અછા, તે કથા મૈને તુમ્હારે બાપ કા કર્જ ખાયા હૈ? મેરે કિયે કુછ ન હો સકેગા ! જાઓ, અપની રાહ લો ! બેચારા બસેર દૂસરે કે લિયે હાથ જેડ કાતર સ્વર સે, ઉસ નરાધમ સે કહને લગા -નહીં સરકાર, ઐસા ન કહીએ ! આપ હમારે માઈ-બાપ હૈ. હમ આપકે રાયે મેં રહતે હૈ. આપ હી હમારા દુઃખ ન સુરેંગે, તે કોન સુનેગા ? આપ હી હમારી સહાયતા ન કરેગે, તે કૌન કરેગા ? પરંતુ ઉસ પાષાણુ-હૃદય પર
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |