Page Text
________________
માલ—શિષ્ટાચાર
પરૂપ
ગયા કિ યદિ દા મહીને કે સુખસહિત મેરે સાથ યહ
રાવણ પર ઇસકા અસર પડા ઔર વહ યહ કહે કર ચલા ભીતર અપની ઇચ્છા સે હમારે વશ મેં હા જાયગી તત્ર તે। સબ રાજ્ય કા ભાગ કરેગી; ઔર દિ દે। માસ કે બાદ ભી રાસ્તે પર ન આવેગી તેા ઇસ માનુષી કા મારકર મેરે પ્રાતરાશ' કે લિયે તૈયાર કરના. ઉસ સમય મદેાન્મત્ત રાવણ યહુ કખ સમઝ રહા થા કિ દા મહીને મેં વહુ સ્વયં હી કાલ કા કલ હોગા. સંસાર મેં પ્રાયઃ વહી હેાતા હૈ. ઉપકાર કી ચિન્તા કરતે સમય મનુષ્ય યહ સથા ભૂલ જાતા હૈ કિ ઐસી એક અચિંતિત શક્તિ ભી કામ કર રહી હૈ, જિસકે આગે માનવી બુદ્ધિ ઔર શક્તિ સર્વથા અકિચિકર હી રહતી હૈ. જિસ સમય રાવણુ, મેધનાદ કે વધુ કે અનંતર ગુહા મેં પ્રવેશ કર અભિચાર કા પ્રયાગ કર રહા થા ઔર અંગદ આદિ વીર ઉસકે પુરશ્ચરણ મેં બાધા ડાલને કે લિયે ભેજે ગયે થે, તમ ભી મંદોદરી હી યથાથ મેં યજ્ઞધ્વંસ કા કારણુ હુઇ હૈ. અંગદ ને મંદોદરી કે પકડ લિયા હૈ ઔર ઉસકી રત્નજડિત કચુકી ફાડને લગા. મંદોદરી વિલાપ કરતી હૈ; રાવણ કા ખરી ખેાટી સુનાતી હૈ; અંત મેં રાવણ હવન છેડકર ઉસકી રક્ષા કે લિયે ઉશ્નતા હૈ, ઇધર વાનરગણુ યજ્ઞધ્વસ કર કે નૌ । ગ્યારહ હોતે હૈ. અબ પતિપત્નીસંવાદ પ્રારંભ હાતા હૈ. રાવણ કહતા હૈ તુમ શાક મત કરે, મૈં અભી જાતા હૂઁ ઔર લક્ષ્મણુસહિત રામ કે। મારકર આતા . કદાચિત્ રામચંદ્ર હી વજ્રકલ્પ સાયક્રાં સે મુઝે માર ડાલે તેા તુમ સીતા કા મારકર મેરે સાથ પાવક મેં પ્રવેશ કરના.'
ઈસકે ઉત્તર મે` મ`દેાદરી કહતી હૈ:—
शक्यो न राधवो जेतुं त्वया चान्यैः कदाचन । पामो देववरः साक्षात् प्रधानपुरुषेश्वरः ।
*
*
*
*
तस्य भार्या किमर्थं वा हृता सीतावनाद्बलात् । मम पुत्र विनाशार्थ श्वस्यापि निधनाय च ॥ इतः परं वा वैदेहीं प्रेपयस्व रघूत्तमे । विभीषणाय राज्यं तु दत्वा गच्छामहे वनम् ॥
અર્થાત્ ‘રામચંદ્રજી તુમ્હારે અથવા ઔર કિસીકે દ્વારા કભી જીતે નહી જા સકતે. રામચંદ્રજી દેવશ્રેષ્ઠ સાક્ષાત્ પ્રધાન પુરુષ ઈશ્વર હૈં. તુમ ઉનકી પત્ની સીતા કેા, મેરે પુત્રાં કે તથા ખુદ કે વિનાશ કે લિયે, વન સે બન્નપૂર્ણાંક કાં હર કર લે આએ ? ઇસકે બાદ ભી વૈદેહી કા રામચંદ્રજી કા સૌપ દે; રાજ્ય વિભીષણુ કે હવાલે કરેા ઔર હમ તુમ દાનાં વન કા રાસ્તા લે,' પરંતુ અભિમાની રાવણુ યનુ પ્રસ્તાવ કયેાં માનતે લગા. યથા મેં ન ભી માનના ચાહિયે ચા. ઉસકી યુકિત ભી હીક હૈ, વહ કહતા હૈ કિ ભ્રાતૃપુત્રાદિ સર્વસ્વ ગવા કર કૈવલ અપને પ્રાણ કે ભય સે અન્ન કયા સધિ કરે ? અખ તે। ઉન્હી કે હાથ સે મૃત્યુ પ્રાપ્ત કર કે પરમ પદ્મ કી પ્રાપ્તિ કરેગે.
ઇન અવતરણેાં સે પતા ચલતા હૈ કિ સ્મિયાં-કેવલ પદદલિત નથી; ઉનકા માન થા ઔર સમય સમય પર ઉનકા પ્રભાવ ભી પડતા થા.
આલ-શિષ્ટાચાર
૧૯૨૭ ના અંકમાંથી )
(લેખક:-કામતાપ્રસાદ ગુરુ-‘મનારમા’ ના મે લડકાં મેં જો બહુધા આપતી ઝગડે હા જાતે હૈ, ઉનકા એક મુખ્ય કારણ ઉન લાગાં મેં શિષ્ટાચાર કી શિક્ષા કા સાધારણુ અભાવ હૈ. યપિ પાઠશાલાએ મેં શિષ્ટાચાર કી થાડીબહુત શિક્ષા પ્રત્યક્ષ ઔર પરાક્ષ રૂપ સે દીજાતી હૈ, તથાષિ વિદ્યાર્થી અપની અવસ્થા કે પ્રભાવ મેં પડકર બહુધા વ્યવહાર મે... ઉસ શિક્ષા કા ભૂલ જાતે હૈ'. કંઇ વિદ્વાનાં કા અસા મત હૈ કિ લડકાં કે શિષ્ટાચાર કી શિક્ષા દેના માનાં ઉન્હેં બંધન મેડાલના હૈ; પર અનુભવ સે ઈસ ખાત કી આવશ્યકતા જાતી જાતી હૈ કિ લડકાં કા શિષ્ટાચાર કી મેાટી મેાટી ખાતે બતાઇ જાવે ઔર ઉન કે અનુસાર ઉનસે કાર્ય કરાયા જાવે.
લડકાં કે બહુત સે આપસી ઝગડે વ્યક્તિગત મિથ્યા અભિમાન સે ઉત્પન્ન હોતે હૈ. કાઇ લડકા અપને કા ઔાં સે અધિક ખલવાન સમઝ કર ઉનકા અનાદર કરતા હૈ, કાઈ પઢને
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |