Page Text
________________
સમાયણકાલ મેં મહિલાઓ કી દશા
૫૩૩ त्वं पुनः जंबुकः लिहीमामिहेच्छसि दुर्लभाम् । नाहं शक्य त्वया स्प्रष्टुमादित्यस्य प्रभा यथा। क्षुधितस्य च सिंहस्य मृगशत्रोस्तुरस्विनः । आशीविषस्य वदना दंष्ट्रामारातुमिच्छासि ॥ मंदरं पर्वतश्रेष्ठं पाणिना हर्तुमिच्छसि । कालकूटं विषं पीत्वा स्वस्तिमानान्तुमिच्छसि।
यदंतरं सिंहशगालयोर्वने यदंतरं स्यन्दनिकासमुद्रयोः सुराज्य सौवीरकयोर्यदंतरं तदंतरं दाशरथे स्ववैवच । यदंतरं कांचन सीसलोहयोर्यदंतरं चंदनवार पंकयोः
यदंतरं हस्तिबिडालयोर्वने तदंतरं दाशरथेस्तवैवच ।। અર્થાત-તુમ જબુક (શગાલ) હોકર મુઝ દુર્લભ સિંહી કે પ્રાપ્ત કરને કી ઇચ્છા કર રહે હે. જિસ પ્રકાર સૂર્ય કી પ્રભાં કે કોઈ નહીં પકડ સતા ઉસી પ્રકાર મૈ તુમસે સ્પર્શ નહીં કી જા સકતી. તુમ વેગવાન મૃગશત્રુ ભૂખે સિંહ કે મુખ સે તથા સર્પ કે મુખ સે ડાઢ ઉખાડના ચાહતે હો. તુમ પર્વતશ્રેષ્ઠ મંદર કે હાથ સે ઉઠાના ચાહતે હો ઔર કાલકૂટ વિષ પી કર કુશલ રહના ચાહતે હો. - વન મેં સિંહ ઔર શુગાલ મેં જિતના અંતર છે, ક્ષુદ્ર નાલે ઔર સમુદ્ર મેં જિતના અંતર હૈ તથા અમૃત ઔર કાંજી મેં જિતના અંતર હૈ, ઉતના હિ અંતર દશરથિ મેં ઔર તુમ મેં હૈ. સેને એર સીસે મેં જિતના અંતર છે; ચંદન, જલ ઔર કીચડ મેં જિતના અંતર હૈ તથા બને મેં હાથી ઔર બિડાલ મેં જિતના અંતર હૈ ઉતના હી અંતર દશરથિ મેં ઔર તુમ મેં હૈ.
1 યહ દિગ્દશ ન માત્ર છે. યથાર્થે મે' વહ પૂરા પ્રકરણ હી પઠન કરને યોગ્ય છે. સીતાજી. પર અધિક લિખને સે યહ લેખ પુસ્તક કા રૂપ ધારણ કર લેગા. ઇસ લિયે ઈસે છાડ કર ઔરાં કે વિષય મેં ભી કુછ લિખના ઉચિત પ્રતીત હોતા હૈ. વાલીપત્ની તારા કા સ્થાન ચતુર સ્ત્રિય મેં બહુત ઊંચા હૈ ઔર ઉસને ભી અનેક સ્થલો મેં અપને અગાધ પાંડિત્ય કા પરિચય દિયા છે. સમયાનુકુલ પ્રત્યેક પરિસ્થિતિ પર પૂર્ણ વિચાર કર વહ જે નિષ્કર્ષ નિકાલતી થી, વહ જિસ સિદ્ધાંત પર પહુંચતી થી વડ પ્રાયઃ નિશ્ચંત રહતા થા ઔર ઉસકા પતિ વાલી ભી ઉસકી બુદ્ધિમત્તા કા કાયલ થા. વહ ઉસે અસાધારણ વિદુષી સમઝતા થા. સુગ્રીવ સે યુદ્ધ કે લિયે આહ્વાન પાન પર જબ વાલી બાહર જાને કે લિયે બદ્ધપરિકર હુઆ હૈ ઉસ સમય તારા ને ઉસે નિષેધ કિયા હૈ, અનેક પ્રકાર સે પ્રાર્થના કી હૈ, ભય દિખાયા હૈ. અંત મેં યહ બતાયા હૈ કિ રામચંદ્ર ને સુગ્રીવ સે મૈત્રી કર કે તુમ્હારે વધ કી પ્રતિજ્ઞા કી હૈ, ઇસલિયે ઇસ સમય તુમ્હારા યુદ્ધ કે લિયે જાના હિતકર ન હોગા. સુગ્રીવ તુમ્હારા અનુજ હૈ. ઉસે ખુલાકર યુવરાજ બનાઓ ઔર ઉસ સે સંધિ કર લો. વાલી કે સમાન વીરવરેણ્ય કે લિયે યહ પ્રસ્તાવ કથમપિ માન્ય નહીં હો સકતા થા. વીર કે જતા ઉત્તર દેના ચાહિયે તદનુરૂપ હી ઉસકા ઉત્તર થા. ઉસને તારા કી એક ન માની ઔર યુદ્ધ કે લિયે ચલ પડા. યહ સબ તો હુઆ. પરિણામ ભી પ્રતિક હુઆ; પર વાલી યહ અવશ્ય જનતા થા કિ તારા જે કુછ કહ રહી હૈ વહ સબ યથાર્થ છે. ઇસીલિયે મરતે સમય જબ સુગ્રીવ કે વહ તારા કે સૌપને લગા હૈ ઉસ સમય તારા કે સંબંધ મેં ઉસને કહા હૈ કિ સુષેણ કી લડકી યહ તારા હરએક બાત કે અત્યંત સૂક્ષમ વિચાર કરને મેં બડી ચતુર હૈ. અનેક પ્રકાર કે ઉત્પા સે સૂચિત આપત્કાલ મેં પ્રતિવિધાન કરને મેં પરમ પ્રવીણ છે. જિસ કામ કે યહ “અચ્છા હૈ' કહ દે ઉસે સંશયરહિત હેકર કર ડાલના, કોંકિ તારા કા મત કભી અન્યથા નહીં નિકલતા.
सुषेणदुहिता चेयमर्थसूक्ष्म विनिश्चये । औत्पातिके च विविधे सर्वतः परिनिष्ठिता॥ यदेषा साध्विति ब्रूयात् कार्य तन्मुक्त संशयम् । नहि तारामतं किंचिदन्यथा परिवर्तते ॥
તારા કે લિયે યહ કમ ગોરવ કી બાત ન થી. કર્તવ્યાકર્તવ્ય કે વિનિર્ણય કરને મેં બડે બડે કૃતવિદ્ય ભી વિમૂઢ હો જાતે હૈ. ફિર એક સ્ત્રી કા ઇસ પ્રકાર સૂક્ષ્મ વિચાર કર કે નિશ્ચંત સિદ્ધાન્ત પર પહુંચના સરલ કાર્ય નહીં થા. તારા કો સૌપતે સમય ઉસકે ઇન વિશિષ્ટ ગુણોં કા સુગ્રીવ સે ઉલલેખ કરના ઉસને આવશ્યક સમઝા. રામાયણ મેં તારા કે વિષય મેં જીતના છેડા વર્ણન મિલતા હૈ ઉતને મેં ભી તારા કી ચતુરતા કા પર્યાપ્ત પ્રમાણુ મિલ જાતા હૈ. વાલીવધ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034611 |
| Book Title | Shubh Sangraha Part 02 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Bhikshu Akhandanand |
| Publisher | Sastu Sahityavardhak Karyalay |
| Publication Year | 1928 |
| Total Pages | 594 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 35 MB |