Shubh Sangraha Part 02

SR No.: 034611
Original Sutra Author: N/A
Author: Bhikshu Akhandanand
Publisher: Sastu Sahityavardhak Karyalay
Publication Year: 1928
Total Pages: 594
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 35 MB

Page 424

ગાસ્વામી તુલસીદાસ કા જીવનકાર્ય
ગાસ્વામી તુલસીદાસ કા જીવનકા
( લેખક:-બ્યાહાર રાજે સિ’હું એમ. એલ. સી.- ‘મનારમા' ના મે ૧૯૨૭ ના અંકમાંથી ) સમાજ કવિશૃંખલા ઔર વિષમતા કા હટા કર ઉસે એક સૂત્ર મેં સંગઠિત કરને તથા બાહરી શત્રુએ ઔર જગત કે દુઃખદાઇ દુષ્ટો કા દલન કરકે દેશ મે સુખશાન્તિમય - ધર્માંરાજ્ય જ઼ી સ્થાપના કરને કે લિયે રામાવતાર હુઆ થા. જબ ઇસ પ્રકાર કી અવસ્થાએ’ ઉત્પન્ન હૈાંગી, તે કિ મનુષ્યસમાજ મેં સદા ઉપસ્થિત હાતી રહતી હૈ' તમ તમ રામ કી આવશ્યકતા હૈાગી. ગુસાંઇજી કે સમય મેં અસી અવસ્થા ઉત્પન્ન હુઇ ઔર આજ ભી વૈસી હી દશા ક્િર ઉપસ્થિત હા ગઇ હૈ. અપને સમય કે ધર્મ કે શત્રુએ કે નાશ તથા વિશૃંખલ સમાજ મેં સુવ્યવસ્થા સ્થાપિત કરને કે લિયે ગુસાંઇજી કે દેશ કે સામને કિસી વીર કે આદર્શ ઉપસ્થિત કરને કી આવશ્યકતા પડી. ઉન્હેં રામ સે બઢકર દૂસરા આદર્શો દૃષ્ટિગેાચર ન હુઆ. રામ કા આદર્શ ઉસ સમય કી આવશ્યકતાઓં કા પૂર્ણ કરને કે લિયે જિસ પ્રકાર સમર્થ હુઆ ઉસી પ્રકાર ઇસ સમય ભી હૈ। સકતા હૈ. ઉસ સમય ભી દેશ મે દે। પ્રકાર જ઼ી સમસ્યાએ થી' આર આજ ભી હૈ, એક આન્તરિક ઔર દૂસરી બાહ્ય,
(૧) આન્તરિક સમસ્યા ધર્યું કે નામ પર ફૈલી હુઇ પુરીતિયાં, અનાચારેાં, ભ્રષ્ટાચારી ઔર અત્યાચારાં કા દૂર કર અસલી ધર્મતત્ત્વ કા પ્રચાર કરના.
ધર
વિશૃંખલ સમાજ કા એક સૂત્ર મેં આધ કર એક આદર્શોં કી એર લે જાના. પહિલે કા ધાર્દિક ઔર દૂસરી કૈા સામાજિક કહા જા સકતા હૈ; કિન્તુ ગુસાંઇજી દેનેાં કે ધર્મગ્લાનિ કે નામ સે પુકારતે હૈ.
(ર) ખાદ્ય-ધર્મ શત્રુએ સે સમાજ કી રક્ષા કરના. ઇસકે લિયે ગુસાંઈજી તે “ગૌબ્રાહ્મણપ્રતિપાલ ' “ સતરક્ષા '' ઔર દુષ્ટદલન ' આદિ શબ્દોં કા ઉપયોગ કિયા હૈ.
',
દેશનાં સમસ્યાએ એકદૂસરે પર આશ્રિત હૈ, બિના સમાજસ ગાન કે દુષ્ટદલન નહીં હૈ। સકતા ઔર ખિના દુષ્ટદલન કે સમાજ મેં શાન્તિસુખ નહીં હૈ! સકતા, જે કિ સમાજ સંસ્કાર કે લિયે નિતાન્ત આવશ્યક હૈ. સમાજ મેં આન્તરિક શાન્તિ સ્થાપન ઔર સંસ્કાર કરને કે પહિલે શાન્તિપૂર્ણ વાતાવરણ કી આવશ્યકતા હૈ, જિસકે લિયે બાહરી શત્રુએ કા દમન પ્રથમ આવશ્યક હા જાતા હૈ. ઇસીલિયે રામ પહિલે સંત દુઃખદાઇ, દેશ-ધમ કે શત્રુએ કા નાશ કરતે હૈં ઔર ફિર આદશ ધર્મરાજ્ય સ્થાપન કર સમાજ સંસ્કાર ઔર આન્તરિક ધમ વ્યવસ્થા અદ્દિકા અસલી કાર્ય આરંભ કરતે હૈ. ઇસ રામરાજ્ય કે દ્વારા ગુસાંઈજી જનતા કા ઉસ આદશ રાજ્ય કે આદર્શ કી ઓર લે જાતે હૈ, જિસમે રાજા કૈવલ બાહરી શક્તિ કે અલપર રાજ્ય નહીં કરતા બલ્કિ પ્રજા કે પૂર્ણ સ્વાધીનતા ઔર મહાધિકાર દેતા હૈ ઔર ઉનકા સેવક બન કર ઉનકે હૃદયસિંહાસન પર રાજ્ય કરતા હૈ. યહ આદર્શ પશ્ચિમી પ્રજાત ત્રવાદ આદિ કી અપેક્ષા ભારત કે લિયે અધિક ઉપયુક્ત હૈ. યહી ધર્માંરાજવાદ જૈનહી ભારત કા સદા સે આદર્શો રહા હૈ.
હમારે યહાં કી રાજ-સત્તા કૈવલ રાજસત્તા નહીં હૈ. ઉસમે ધ કા સદા પ્રધાન સ્થાન દિયા ગયા હૈ. ઇસ ધરાજ્ય મેં ધ ઔર રાજનીતિ કા નિત્ય સબંધ હૈ. ધર્મ પ્રધાન તથા રાજનીતિ ઉસકા એક અંગમાત્ર હૈ. ભારત કી રાજનીતિક, સામાજિક ઔર ધાર્મિક પરાધીનતા સે મુક્તિ પાને કે લિયે ગુસાંઇજી ને ભારત કે સામને યહી અમેાધ ઉપાય ઉપસ્થિત કિયા હૈ.
રામ કે રૂપ મે* ઉન્હાંને હમેં વહ જાતીય નેતા દિયા હૈ, જીનકી છત્રછાયા મેં હમ અધમ, અત્યાચાર ઔર અનાચાર કી સબ શક્તિયાં કા દમન કર સકતે હૈં. રામ કા રૂપ ઉસ ધર્મી કા રૂપ હૈ જો સબ પ્રકાર કે અધર્મી' ઔર અત્યાચારમાં તથા અમિયેમાં ઔર્ અત્યાચારિયાં કે લિયે કાલરૂપ હૈ. ચાહે વૈકિસી દેશ, કિસી વેષ યા કિસી રૂપ મેં પાયે જાયે.... તુલસીદાસ કા “રક્ષિત ' શબ્દ કિંસી જાતિવિશેષ કા ઘોતક નહીં હૈ, કિન્તુ ઉન સબ જાતિયે ઔર મનુષ્યાં કે લિયે ઉપયુક્ત હૈ, જીનમે સમાજ ઔર ધર્મ કે વિરુદ્ધ આચરણ પાયે જાતે હૈ....