Page Text
________________
૧૮૭
અશેક વૃદ્ધ થયા હતા. એની વૃદ્વવસ્થામાં એના પૌત્રે લશ્કરી અમલદારાના સાથમાં એને ગાદી પરથી ઉડાડી મૂક્યું!. એ ઘરડા રાજાની બધી સત્તાના ધીમે ધીમે અંત આવ્યું.. એના મદિરે! અને મહે। પર જપ્તી ખેડી. એના પેાતાના નિર્વાહનેા ખર્ચો પણ ખૂબ ટૂંકાવી નાખવામાં આવ્યું. વૃદ્ધ રાજા આ બધા પિરવતને તરફ દિલગીરી અને ઉદાસીનતાથી જોતા મરણ પામતા હતા. એના મરણુ પછી એના વિશાળ રાજ્યમાં ભગાણ પડયું. ચન્દ્રગુપ્તના મૌર્ય વંશની રાજસત્તાને! અંત આવ્યા. દુનિયાએ દેખ્યુ કે રાજ્યા ભાવનાના તરંગ પર નથી ચાલતાં પણ તે સમયની આર્થિક ઘટના જે વ્યવસ્થિત હિંસા પર રચાયેલી હતી તે હિંસાને ટકાવી રાખવા લશ્કરી હિંસાની જરૂર હતી. અશેકે લશ્કરી હિ ંસક રિબળને નરમ કરી દીધું અને તેને બદલે પ્રેમ ભાવનાને ઉપદેશ આપ્યા. પણ બહારથી એમ બદલાયેલી પ્રેમભાવના સામાજિક ઘટના બદલાયા વિના સમાજ જીવનમાં ઊતરી શકે નહિ. મનુષ્ય તરીકે મહાન છતાં અશેાક રાજકીય તથા આર્થિક પરિબળે!ને પલટી શકયો નહિ, અને તે સમયના રાજકારણમાં નિષ્ફળ નિવડયે.
ત્યાર પછી હિન્દના ઇતિહાસમાં ગુપ્ત રાજાએ ગાદી પર આવ્યા. છસે। વર્ષ સુધી એ વંશના રાજાઓએ હિન્દુ પર રાજ્ય કર્યું. ગુપ્ત રાજાઓના સમયમાં તક્ષશિલા જેવી સેટી વિદ્યાપીઠો ચાલતી હતી. શિલ્પશાસ્ત્ર અને ખગેાળ વિદ્યાને વિકાસ તેા હતે. ગુપ્ત: વંશની શરૂઆતમાં ઈશુ પહેલાનાં પહેલા સૈકામાં સીષ્યિન લેાકેા, ગ્રીક લેાકેા તથા સિથિયન લેાકેાના હુમલા પાબ પર થતા હતા અને પંજાબ પરાધીન બન્યું હતું. કુશાન લેાકેાએ મધ્ય એશિયામાંથી આવીને કાબૂલ કબ્જે કર્યું હતું. અને ત્યાંથી હિન્દમાં સત્તા જમાવતા હતા. ગુપ્ત રાજાના સમયમાં એક ટનષ્ક રાજાના સમયમાં કલા અને વિજ્ઞાનને સારા વિકાસ થયા હશે. શિલ્પશાસ્ત્ર પણ પેશાવરમાં તક્ષશિલામાં અને મથુરામાં અજોડ નમૂનાઓ ઘડતું
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034603 |
| Book Title | Sanskrutinu Vahen |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Chandrabhai K Bhatt |
| Publisher | Bharti Prakashan Mandir |
| Publication Year | 1941 |
| Total Pages | 370 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 13 MB |