Prachin Bharat Varsh Bhag 04

SR No.: 034580
Original Sutra Author: N/A
Author: Tribhuvandas Laherchand Shah
Publisher: Jain Shwetambar Conference
Publication Year: 1938
Total Pages: 476
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 59 MB

Page 318

૨૭૬ હાથીગુંફાના લેખના
[ દશમ ખંડ રાજા ખારવેલ (ચાલુ)
નારની તે કેતરાવનાર રાજા ખારવેલના ધર્મ જે શિલાલેખે ઈતિહાસમાં આવું મોટું અને સંબંધી અજ્ઞાત દશામાં રહેલું છે.
જબરદસ્ત પરિવર્તન કરી નંખાવ્યું આખો લેખ સત્તર લીટીમાં કોતરાયેલ છે. તે હાથીગુફને હેય તેને વિશે વાચક વર્ગને વિશેષ દરેક પંક્તિનો અનુક્રમવાર ભાવાર્થ જે માન્ય રહ્યો શિલાલેખ જાણવાની મનોવૃત્તિ હેય તે સ્વ- છે તે આ પ્રમાણે હોવાનું જણાયું છે –
ભાવિક છે, પરંતુ આખયે શિલાલેખ (૧) પ્રથમ પંક્તિ–ઐરપ (ઐલ) મહારાજ, કે તેને સઘળે સાર, ઉદ્ધરિત કરવાનું કાર્ય આ ગ્રંથ પ્રયો- મહામેઘવાહન ચેદિરાજ વંશવર્ધન...કલિંગાધિપતિ જનમાં ન ગણાય તેથી તે કાર્ય પડતું મૂકી, તેને શ્રી ખારવેલ
ખ્યાલ વાચક વર્ગને સોંશે આવી શકે તેટલે દરજજે (૨) પંદર વર્ષ સુધી....બાલ્યાવસ્થાની (ક્રિડાઓ) તેને સારર જ અત્ર આપ ઉંચત ધાર્યો છે. તે કરી નવ વર્ષ સુધી યુવરાજ તરીકે શાસન કર્યું. તે લેખને જે અર્થ, અઘપર્યત વિદ્વર્ગમાં સામાન્ય વખતે સંપૂર્ણ ચોવીસ વર્ષની ઉમરના થયેલ તેઓશ્રી) રીતે સ્વીકારવામાં આવ્યો છે તે પ્રથમ જણાવીશું જેઓ બાલ્યાવસ્થાથી વર્ધમાન છે અને જેઓ અને પછી, તેમાં કયાં ક્યાં અમારી માન્યતા જુદી અભિવિજયમાં વેન (રાજ) છે, ત્રીજા પડે છે તથા તેને કેવી કેવી રીતે અર્થ ઘટાવવો (૩) પુરૂષયુગમાં (ત્રીજી પેઢીમાં). મહારાજ્યરહે છે તે છેવટે જણાવીશું. માન્યતા જે જુદી પડે ભિષેકને પ્રાપ્ત થયા. અભિષેક પછીના પ્રથમ વર્ષમાં... છે તેનાં મુખ્ય કારણ એ છે. એક તો તે લેખ જે કિલ્લાની મરામત કરાવીતળા અને પાળો બંધાવ્યાં. સ્થિતિમાં મળી આવ્યો છે તેને અંગ્રેજ ઉભું બધા બાગની મરામત થવા પામ્યું છે અને બીજું કારણ તેના ઉકેલ કર. (૪) કરાવી પાંત્રીસ લાખ પ્રકૃતિ ૧૦ (પ્રજાનું
(૧) વાંછુકવર્ગે તે વિષયના ખાસ ખાસ ગ્રંથે જઈ માનસ સમજવાને જૈન સાહિત્યનું જ્ઞાન અવશ્ય ગણાય. લેવા વિનંતિ છે.
અત્યાર સુધી જૈન સાહિત્યનો પ્રચાર અને પ્રકાશન જોઈએ (૨) પુનાથી પ્રગટ થતા જૈન સાહિત્ય સંશાધક નામના તેટલા પ્રમાણમાં થયાં નથી. તેથી તે સંબંધી અજ્ઞાન પ્રસત્રિમાસિક પત્ર, ખંડ ત્રીજો પૃ. ૩૮૦ માંથી તારવીને સાર રેલું હોય અને તે પ્રમાણમાં તેને ઉકેલ કરવામાં બરાબર અત્ર આપ્યો છે. (આ પત્ર હાલ બંધ પડી ગયું છે.) અર્થ ન સમજી શકાય તેવી સ્થિતિ રહે તે દેખીતું જ છે.
() આ સ્થિતિ કેવી છે તેનું વર્ણન અત્રે આપવા (૫) આ શબ્દના અર્થ માટે, આ ખંડમાં જ આગળના કરતાં, જૈ. સા. સં. ખંડ ૩૫. ૩૬માં જે શબ્દો લખાયાં પરિચ્છેદે જુઓ. છે તે સદાબરાજ જણાવીએ છીએ. “કેટલાક અંશમાં લેખ (6) જે શબ્દ મૂળ શિલાલેખમાં નથી પણ હકીકતને ગળી ગયો છે. કેટલીક પંક્તિઓની શરૂઆતના બારેક સંબંધ બેસારવાને અનુવાદકને ઉમેરવા પડયા છે તે શબ્દ અક્ષરો પત્થરનાં ચપતરાં સાથે ઉડી ગયા છે, અને કેટલીક તેમણે ફેંસમાં લખ્યા છે. પંક્તિઓમાં વચ્ચે વચ્ચે અક્ષરે એકદમ ઉડી ગયા છે અને () આના અર્થ માટે જુઓ પૃ. ૨૩૦ તથા આગળ ઉપર કયાંક પાણીથી ધસાઈ ગયા છે. ક્યાંક કયાંક અક્ષરની (૮) કલિંગપતિઓ હોવા છતાં શામાટે ચેદિરાજના કોતરણી વધી ગઈ છે અને જલપ્રવાહ તેમજ બીજા કાર- વંશવર્ધન તરીકે પોતાને ઓળખાવવા મગરૂરી ધરાવે છે તે માટે
થી ભ્રમોત્પાદક ચિહે ઉત્પન્ન થઈ ગયાં છે. કયાં સુધી ૫. ૧ માં ચેદિ દેશનું અને કરકુંડ મહારાજનું વૃત્તાંત વાંચે. ઢાંકણાની નિશાની છે અને કયાં કાલકૃત ભ્રમ-જાલ છે એને (૯) આવા પ્રકારના લોકોપયોગી કાર્યો કરવાની રાજકર્તાઉકેલ કરવો એજ આ લેખનું રહસ્ય છે.”
ઓની ફરજ તે સમયે ગણાતી હતી, તેમજ તે અદા કરવામાં (હવે વિચારે કે આવી સ્થિતિમાં તેને હેકલ કરતાં તેઓ કેવા તત્પર રહેતા તે આ ઉપરથી સમજાશે. સમ્રાટ અનેક ખલના થઈ જાય તે સંભવિત છે કે નહીં ?) પ્રિયદર્શિનના લેખોમાંથી પણ આ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થાય છે.
(૪) શન ખાવેલ જૈનધર્માનુયાયી છે. તેવી વ્યક્તિનું (૧૦) આ ઉપરથી તે સમયની વસ્તી કેટલી હશે તેને
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara Surat