Page Text
________________
૧૬૮ બે ગુંચવણને
[ નવમ ખંડ ઘણી બાબતો અંધકારમય દીશામાં જ પડી રહી છે. બન્નેમાં તેને પણ મહારાજાધિરાજનું પદ અપણ તેમાંથી રફતે રફતે માર્ગ નીકળતો જાય છે. ઉપરના કરાયેલું છે. પરિચ્છેદે, તેમની નામાવળી અને વંશાવળી ગોઠવવાનો મતલબ કે હવિષ્કને ૫૧ થી ૬૦ સુધી મહાપ્રયત્ન કરતાં, તેમાંથી એક બે બાબતને નિર્ણય આપણે રાજાધિરાજ તરીકે, અને ૩૩ સુધી કાંઈપણ પદવી કાઢી શક્યા છીએ. તે એ કે, જે કનિષ્ક નામની એક વિનાને ઓળખાવ્યો છે. જ્યારે કનિષ્કને તે ૪૧ જ વ્યક્તિ હેવાનું અત્યાર સુધી ધારી લેવાયું હતું થી ૬૦ સુધી મહારાજાધિરાજ તરીકે જ સંબો તેને બદલે હવે બે વ્યકિત થયાનું માનવું. તથા કનિષ્ક છે. એટલે કે ૧ થી ૬૦ સુધી કેમ જાણે બે મહાપહેલાની પછી તેને પુત્ર વર્ઝષ્ક થયો છે એમ માનવું. રાજાધિરાજ હોય, અને તે પહેલાં, સાદા રાજા તરીકે છતાં હજુ એક વિશેષ ગુંચવણભરી સ્થિતિ નિકાલ એકલે હવિષ્કજ હોય એવી સ્થિતિ હોવાનું તેમાંથી કરાવવા માટે રાહ જોતી ઉભી છે. તેને આપણે નીકળે છે. અથવા બીજા શબ્દોમાં તેને ગોઠવી વિચાર કરવાને છે. જો કે થોડેક અંશે તેને ઉકેલ બતાવાય તે, વિષ્કના મૃત્યુબાદ તુરત હવિષ્મજ ગત પરિચ્છેદે સમજાવી દીધું છે પણ અન્ય હકીકત ગાદીપતિ થયો હોય એમ શિલાલેખો કહે છે અને પુરવાર કરવાનું બાકી રહેતું હોવાથી તે સ્થાન ઉપર થોડા કાળ પછી ૩૩ થી ૪૧ વચ્ચેના કાળમાં ક્યારે વિશેષ લંબાણ ન કરતાં આગળ ઉપર મુલતવી રાખવાનું તે શોધવું જોઈએ)૧૧ તે બન્ને જણ મહારાજા કહેસૂચન કર્યું હતું, તે વિષય હવે હાથ ધરીએ છીએ. વાયા છે. વળી તેવી સ્થિતિ ૬૦ સુધી ચાલુ રહી
જે ગુંચવણ છે તે વિષ્ક અને કનિષ્કના ક્રમ છે. એટલે કે ૨૯ થી ૪૧ સુધી હુવિષ્કનું એકલાનું જ સંબંધી છે. તેમાં પહેલે હવિષ્કને ગણ કે કનિષ્કને ? નામ છે અને ૪૦ થી ૬૦ સુધી તે બન્નેનું નામ છે.
એક બાજુ આપણે કહી ગયા આમ હેય તે હવિષ્કનું નામ પહેલું મૂકાવું જોઈએ. ગુંચવણની હકીકત; છીએ કે રાજા વષ્કનું મરણ આ પ્રમાણે એક બીજાથી વિરૂદ્ધ જતી પરિસ્થિતિ તેના બે પ્રકાર થયું ત્યારે તેને એક નાનો પુત્ર દેખાય છે તે તેમાંથી સત્ય શું છે તે તારવી કાઢવા
હતો. ભલે તે નાનો હોય છતાં પુરતી આપણી મુંઝવણ છે. પુત્ર તે હતો ખરો ને! એટલે ગાદીને ખરા હકદાર જે કિસ્સાના ઉકેલમાં બન્નેનાં નામનો વિચાર તે તેજ બની શકે. અને તેનું નામ પહેલુંજ લખા- કરવો હોય તે કાંઈક વધારે મુશ્કેલ ગણાય છે પરંતુ વવું જોઈએ. જ્યારે શિલાલેખ ઉપરથી વળી બીજા એકને જ વિચાર કરવાનો હોય, તે તેથી કાંઈક સૂતર પ્રકારની સ્થિતિ દેખાય છે.
કહેવાય. એટલે જે સૂતર છે તેની વિચારણા પ્રથમ તેમાં સ્થિતિ આ પ્રમાણેની છે.
કરી લઈશું. (અ) સુવિષ્કના નામે ત્રણ શિલાલેખે છે -- રાજા વઝેક્કનું મરણ નીપજ્યું ત્યારે તેણે નાને
(૩૩) આંકને મથુરાને; તેમાં તેને કાંઈજ પુત્ર મૂકયો હતો. વાસ્તવમાં તે તેજ ગાદીપતિ થઈ પદવી અપાઈ નથી.
શકે, છતાં શિલાલેખમાં તેનું (૫૧) આંકને વકને અને (૬૦) મથુરાન- પહેલી મુશ્કેલીનો નામ કયાંય નથી જણાતું પણ આ બંનેમાં તેને મહારાજાધિરાજની પદવીથી ઉકેલ હવિષ્યનું જ જણાય છે. તેનું કારણ આભૂષિત કરેલ છે.
શું? આટલેજ પ્રશ્ન છે. સામાન્ય (આ) કનિષ્કના નામે બે શિલાલેખ મળે છે. રીતે એક એવો રિવાજ ચાલ્યો આવે છે, કે જે
(૪૧) આરાને અને (૬૦) મથુરાને-આ કોઈ રાજા સગીર હોય તે તે પુખ્ત ઉમરને થાય
(૫૧) આ મુકો આ પરિદેજ આગળના પાને ચર્ચા
છે ત્યાંથી જોઈ લેવું.
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
| SR No. | 034580 |
| Book Title | Prachin Bharat Varsh Bhag 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Tribhuvandas Laherchand Shah |
| Publisher | Jain Shwetambar Conference |
| Publication Year | 1938 |
| Total Pages | 476 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 59 MB |