Prachin Bharat Varsh Bhag 04

SR No.: 034580
Original Sutra Author: N/A
Author: Tribhuvandas Laherchand Shah
Publisher: Jain Shwetambar Conference
Publication Year: 1938
Total Pages: 476
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 59 MB

Page 124

ઇતિહાસકારોને
[ અષ્ટમ ખંડ held her in utter subjection; that (અ) શકારિ વિક્રમાદિત્યનું યુદ્ધ શક પ્રજા સાથે these two battles were fought between ઈ. સ. પૂ. ૫૭માં અને કારૂર મુકામે થયું હતું, તે A. D. 524-544; or I feel inclined to વિક્રમાદિત્ય પોતે ગભીલવંશી હતો તેમ જ અવંતિfancy that they may be only different પતિ બન્યા હતી. names of the same battle. At all (બ) દૂણારિ વિક્રમાદિત્યનું યુદ્ધ [ણ પ્રજા સાથે events they almost certainly represent ઈ. સ. ૫૩૧ આસપાસમાં અને મંશેરી મુકામે થયું tracts of the same campaign; which હતું; તે પોતે પરમારવંશી રાજપૂત હતા અને freed India in that age from the માલવપતિ બન્યો હતે. Yavanas: and that it was to com: વિક્રમ સંવત વિશે જે લખવાનું હતું તે અહીં memorate the glories of these struggles પુરું થાય છે જ્યારે તે સંવતની અંદર અટવાઈ that the Vikramaditya Samvat was
જઈને ગુંચ ઉભા કરતા માલવ afterwards instituted=શક અને દુશ પ્રજાએ
ને સંવત અને શક સંવતને લગતી હિંદને લાંબા વખતથી તદન ગુલામી દશામાં રાખી નડેલી મુશ્કેલીઓ હકીકત, તદ્દન છૂટી પાડી. મૂક્યો હતો. તેમાંથી કારૂર અને મોરીની
આવતા પરિચ્છેદે જુદી જ લડાઈથી તેને મુક્તિ મળી હતી. આ લડાઈઓ ઇ. સ આપવાની છે. એટલે ખરી રીતે તે અત્રે જણાવવાનું ૫૨૪–૫૪૪ વચ્ચે થઈ લાગે છે. અથવા એમ કાંઈ રહેતું નથી એમ કહેવાય. છતાંયે આ પરિચ્છેદ માનવાને મારું મન લલચાય છે કે તે એક જ લડાઈના પૂરી કરીએ તે પહેલાં જે કેટલીક મુશ્કેલીઓ લેખકને બન્ને જુદાં જુદાં નામ પણ હેય; ગમે તેમ હે, પણ વિક્રમ સંવતને અંગે નડી છે તેને તે ખ્યાલ આપવાનું તે બન્ને ખરેખર એક જ યુદ્ધના માર્ગો તે બતાવે જરૂરી લાગે છે જ. તે અત્રે જણાવી દઈએ. છે જ; જે યુદ્ધને અંગે તે કાળે યવનથી હિંદ મુક્તિને વિક્રમ સંવતની સ્થાપના થઇ તે પૂર્વે તેમ જ તે પામ્યું; અને આ યુદ્ધના વિજયની યાદસ્મરણની બાદ પણ તે તે કાળે પ્રચલિત ત્રણે સંપ્રદાયના એધાણીમાં પાછળથી વિક્રમ સંવતની સ્થાપના લેખકે તે હતા જ, છતાં મુશ્કેલી તે માત્ર એક જ કરવામાં આવી છે.” આ અભિપ્રાયમાં કેટલાક સંપ્રદાયના લેખકને ઉભવી દેખાય છે. કારણ કે વિવાદાત્મક પ્રશ્નો ઉપસ્થિત થાય છે ખરા, પણ તે બીજા બે સંપ્રદાયના લેખકને પોતપોતાના સમયે સાથે આપણે નિસ્બત નથી. માત્ર એટલું જ જણાવવું ઈતિહાસ સામગ્રીની ગુંથણી કરવામાં ઉપયોગી થઈ અત્ર આવશ્યક છે કે આ દૂણારિ વિક્રમાદિત્યનું યુદ્ધ પડે તેવા કાળ દર્શાવતા સંવત્સરે હતા જ, એટલે મોરી મુકામે થયાનું જે ગણુ લેવાય તે ખોટું નથી. તેમને જ્યારે કાંઈ પણ વર્ણન કરવા અથવા તેને ( આ પ્રમાણે આખાયે ગુંચવાડાભર્યા પ્રશ્નને સમય ટાંકવાનો મુદ્દો ઉભો થતો, ત્યારે તેઓ તે નીકલ આવી ગયું ગણાશે. એટલે કે:
તેને આશ્રય લઈ લેતા; પણ જૈન ધર્મવાળાની સ્થિતિ
(૭) આ મરી જે હાલનું મંદસેર કરે તે કેટલાક કાર મુકામે અને હારિનું યુદ્ધ ને દસેર અથવા મોરી વિદ્વાને કારણે જે મંદસર ઠરાવે છે તે ખોટું ગણાશે. મુકામે થયું હતું. બાકી કારૂની લડાઈ શકારિ વિક્રમાદિત્યે લડી કાઢી છે, તે (૭૧) કે. હિ. ઈ. પૃ. ૧૫૫:-Initial point of this અમરકોષકારના શબ્દ જોતાં ઠીક લાગે છે. (મારો અભિપ્રાય era ought to be B. c. 57 or 56 instead of શું છે તે માટે પુ. ૫ જુઓ. ત્યાં જણાવ્યું છે કે આ B. c. 56. (Book of Indian Eras by Cunningકારનું સ્થાન માળવા અને દક્ષિણહિંદની વચ્ચે નર્મદાના ham pre. viii)=ઈ. સ. પૂ. પ૦ને બદલે આ સંવતની દક્ષિણ પ્રદેશમાં કયાંક હશે એમ માનવાનું કારણ છે) આદિ ઈ. સ. પૂ. પા અથવા ૫૭ ગણુ જોઈએ. હાલ તરત તે આપણે એમ જ ઠરાવીશું કે કારિનું યુદ્ધ (કનિંગહામકૃત બુક ઓફ ઈન્ડીયન ઈરાઝની પ્રસ્તાવના પૃ. ૮).