________________
હિંદમાં સૌથી મોટા ભાગ, ધણા જ મોટા ભાગ જૈનાના હતા તે આજે સૌથી નાનેા ભાગ થઈ ગયા છે. રાજાઓ, પ્રધાના, કર્મચારીઓ મોટે ભાગે જૈના હતા તે બધા અત્યારે અજૅના જ છે. આ શું એન્ડ્રુ નુકશાન છે ? અને હજુ પણ આ નુકસાન આપણે સહન કરતા જ રહીશું ? તેા તેા પછી જૈનાનું નામ ભુસાવાના જ વખત આવે.
જૈન તરીકે આપણે નાબૂદ થવું ન હોય તેા હવે આપણે જાગવુ જ જોઇએ. આપણા ભેદભાવ મટાડી આપણે એકસંપ થવું જ જોઇએ. અને આપણે સૌ ધારીએ તે ભેદભાવ મટાડવા તે સહેલી જ વાત છે. ભેદભાવ હતા નહિ એ નિર્વિવાદ વાત છે અને ભેદભાવથી ઉન્નતિ નથી એ પણ ચાક્કસ જ છે. તેથી ભેદભાવ મટાડી એકસંપ થવુ એ જ એક શ્રેયસ્કર મા છે. અને તે માર્ગ અપનાવવા જ જોઇએ. તે માટે હાલના સમય સાનુકૂળ છે.
પ્રાચીન કાળમાં ઔદ્યો, વૈદિકા વગેરે અન્ય ધી પેાતાના ધર્મના પ્રચાર કરવા માટે શાસ્ત્રાર્થથી વાવિવાદ કરવાનું આહ્વાહન કરતા. અને ઘણીવાર તેમાં ફાવી શકે તેમ ન હોય ત્યારે દેવાધિષ્ઠિત મત્રાની સહાય લેતા. આવા વાદિવવાદમાં ગમે તે પક્ષ કુત્તેહમ થાય પશુ તે ક્રોહ સત્યરૂપ ન ગણાય. તે ક્રોહ સત્યની નહિ પણ બળજબરીની ગણાય.
એ અન્ય ધર્મીઓના ચેપ જૈનાને પણ લાગ્યા હતા. અને જૈને તે અંદરાઅંદર જ એટલે જુદાજુદા જૈન સંપ્રદાયા વચ્ચે જ વાદવિવાદ કરતા હતા. અને તેમાં ધણી વાર તે સભ્યતા પણ ગુમાવી બેસતા હતા.
પરંતુ હવે જમાના બદલાયા છે. લેાકેા વાદવિવાદની પદ્ધતિને ધૃણાની નજરે જુએ છે. આજે લેાકેા સંપની, સંગઠનની કિંમત, મહત્તા સમજતા થયા છે. વાવિવાદમાં કષાયવૃત્તિનું જોર રહે છે એ વાત લેાકેા
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
