________________
असेल तो सर्व हिशोब एकत्र जोडून समोर आणतो. आज पतीला त्याची पत्नी त्रास देत असेल, तो निसर्गाचा न्यायच आहे. पती समजतो की ही पत्नी खूप वाईट आहे, आणि पत्नीला काय वाटते की पती वाईट आहे. परंतु हा निसर्गाचा न्यायच आहे.
ही तर ह्या जन्माची घामाची कमाई आहे परंतु पूर्वीचे सर्व हिशोब आहे ना! वहीखाते बाकी आहे म्हणून, नाहीतर कोणीही आपले काहीही घेऊ शकत नाही. कोणालाही घेण्याची शक्तिच नाही. आणि घेतो आहे तो आपला मागचा कित्येक जन्माचा हिशोब आहे. या जगात कोणी असा जन्माला आला नाही की जो कोणाला काही करु शकेल. इतके नियमबद्ध हे जग आहे.
परिणामावरुन कारण कळते
हा सारा निकाल आहे. जसा परीक्षेचा निकाल लागतो ना, गणितात शंभर पैकी पंच्याण्णव गुण मिळाले आणि इंग्रजीत शंभर पैकी पंचवीस गुण मिळाले. तर काय आपल्या लक्षात येत नाही की, आपली कुठे चूक झाली? या परिणामावरुन कोणकोणत्या कारणाने चुका झाल्या ते आपल्याला समजते ना? हे सर्व संयोग जे एकत्र होतात, ते सारे परिणाम आहेत. आणि परिणामावरुन त्यामागे कारण काय होते ते आपल्याला कळते.
इथे रस्त्यात सर्व माणसे येत-जात असतात आणि रस्त्यातच बाभळीच्या काट्याची मोळी पडलेली असते. रस्त्यातून इतके लोक येतजात असतात पण ती मोळी तशीच पडलेली असते. आपण कधी बूट, चप्पल घातल्याशिवाय निघत नाही, परंतु त्या दिवशी कोणाकडे गेलो असताना अचानक तिथे आरडाओरड झाली की, 'चोर आला, चोर आला' तेव्हा आपण अनवाणी पायाने पळतो, आणि तो काटा आपल्या पायात घुसतो, तर तो हिशोब आपला!
४९
