________________
કુલક સૂક્ત - રત્ન - મંજૂષા - ૧ गलिअविवेगाण मणो, निग्गहिउं दुक्करं फुडं ताव। संजायविवेगाणं वि, दुक्करमेअंपिकिर होई॥७६॥
વિવેક વિનાનાને તો મનનો નિગ્રહ કરવો સ્પષ્ટપણે દુષ્કર છે જ, પરંતુ વિવેકવંતને પણ તે ખરેખર દુષ્કર છે !
संसारभवणखंभो, नरयानलपावणंमि सरलपहो । મUામનિવાસિમે ગં, ફ્રિજિ યુવāન નં VIટ્ટ ? II૭૭ના
એવું કયું દુઃખ છે કે જે સંસારરૂપી મહેલના પાયા સમાન અને નરકરૂપી અગ્નિ તરફ લઈ જનાર રાજમાર્ગ એવું અનિયંત્રિત મન ન લાવે ?
थेवमणदुक्कयस्स वि, जाणंतोऽईवदारुणविवागं । जह कह विक्खं चिअ, मणं धारेमि एगवत्थुमि ॥७८॥
મનથી કરેલા થોડા પાપનું પણ અતિ દારુણ ફળ જાણીને કોઈક રીતે હું વિક્ષિપ્ત મનને સ્થિર રાખું છું. १७ न हु अस्थि किंपि नूणं,
चंचलमण्णं मणाओ भवणंमि । तं पुण उवमामित्तं, पवणपडागाइ जं भणियं ॥७९॥
મનથી વધારે ચંચળ જગતમાં કાંઈ નથી. પવન કે ધજા જેવું મન કહ્યું છે, તે માત્ર ઉપમા આપવા માટે છે (બાકી મન તે બધાથી ઘણું વધારે ચંચળ છે.)
