________________
પ્રમાદપરિહારકુલક/મનોનિગ્રહભાવનાકુલક
જે રીતે અશુભ કાર્યમાં પ્રવૃત્ત થાય છે, તે રીતે જો એકમનથી એક ક્ષણ પણ ધર્મકાર્યમાં પ્રવૃત્ત થાય, તો જગતમાં કોઈ દુઃખી ન થાય.
- श्रीधर्मसूरिशिष्यकृतं मनोनिग्रहभावनाकुलकम् -
૪
३ वायाए काएणं, मण-रहियाणं न दारुणं कम्मं ।
जोअणसहस्समाणो, मुच्छिममच्छो उदाहरणं ॥७३॥
મન વિનાના વચન-કાયાથી દારુણ કર્મ બંધાતું નથી. એક હજાર યોજન શરીરવાળો સંમૂચ્છિમ મત્સ્ય તેનું ઉદાહરણ છે. (વધુમાં વધુ પહેલી નરકે જ જાય.)
वयकायविरहिआणं वि, कम्माणं चित्तमेत्तविहियाणं । अइघोरं होइ फलं, तंदुलमच्छुव्व जीवाणं ॥७४॥
વચન અને કાયા વગર, માત્ર મનથી કરેલા કર્મનું પણ જીવોને તંદુલમસ્યની જેમ અતિભયંકર ફળ મળે છે. ६ करयलगयमुत्तीणं, तित्थयरसमाणचरणभावाणं ।
ताणं पि हुज्ज दुक्कर, एअंति अहो ! महच्छरिअं ॥५॥
અહો ! મહા-આશ્ચર્ય છે કે, મુક્તિ જેને હાથવેંતમાં છે, તીર્થકર જેવા (નિરતિચાર) ચારિત્રનું પાલન કરનારને પણ આ (મનનો નિગ્રહ) દુષ્કર છે.
