________________ 14 મહર્ષિ મેતારજ ન આવે એ માટે એની પાસે જ પડ્યા રહેવાની ફરજ ! રાજમાર્ગ પર જ્યાં બીજા ઉચ્ચવર્ગના લોકે ચાલતા, ત્યાં આ લોકોને ચાલવાની તો શું, ખારે કરવાની કે ઘૂંકવાની પણ મનાઈ હતી ! ગામમાં મહામારી, મરકી ને બીજા રેગે ફાટી નીકળતા તો તે આ લેકેનું આવી બનતું ! એક તે એમની આસપાસ થર જમાવીને પડેલી ગંદકી એમનું સત્યાનાશ વાળતી: જ્યારે બીજી તરફ ઊચ્ચ વર્ણની જોરતલબી બાકીનું કામ પૂરું કરતી. છતાં ય કુદરતની કઈ પ્રેરણું હશે કે આ વસ્તી ઉજજડ ન બનતી. એમને ત્યાં વારસદારની તાણ ન પડતી. જે બાળક માટે દુનિયા તલસતી, તે બાળકો એમને ત્યાં ઊભરે ભર્યા હતાં, જાણે દુનિયાના છો આ ભાગમાં જ જન્મવાનું વિશેષ પસંદ કરતા હતા. પણ અહીં જન્મનારના ભાગ્યમાં જન્મતાની સાથે અંધારનાં ઘર પડ વીંટળાઈ વળતાં. અહીંના બાળકની તાકાત, તમન્ના ને તેજ આ ગંદકીમાં ખાક થતાં. અને જે ખાક થવા ન ઈચ્છતા તેઓ બીજી જાતિઓ સામે વેરે ચડતા. આ જ કુબાઓને જુને ને જાણીતે વાસી રેહણીઆને દાદો ! પૂરો પડછંદ ને જબરે પરાક્રમી નર ! ગંગાનાં કેતરો તે એને મન રમવાનાં ઘરને ઘોડાપુર પાણી તરવાં તો એને મન બાળકની રમત ! એની મૂછોના વળાંક ને આંખોની લાલાશ પાસે ભલભલા યોદ્ધાઓ ઝાંખા પડતા લાગે. આ બળીઆને એક દહાડે એને પિતાનું કુલકર્મ અકારું લાગ્યું ને એણે હાનું જીવન જીવવું પસંદ કર્યું. યોદ્ધા તરીકેની એકેએક લાયકાત એનામાં હતી, ઘોડેસવારી, તીરંદાજી, પટાબાજી કઈ વાતે ખામી નહોતી, પણ એનું કુળ એની આકાંક્ષાઓને આડે આવ્યું. ઘોડેસવારીને બદલે ઘોડાસરની રખવાળી, છાણ-વાશીદાનું કામ સોંપાયું.
