Agamni Olakh

SR No.: 032830
Original Sutra Author: N/A
Author: Vijaykirtiyashsuri
Publisher: Sanmarg Prakashan
Publication Year: 2017
Total Pages: 242
Language: Gujarati
Classification: Book_Gujarati
File Size: 13 MB

Page 47

આ આગમમાં દાર્શનિક કોઈ ગહન વિષય નથી, અધ્યાત્મ સંબંધી ગંભીર કોઈ વિવેચન નથી. જે પણ વિષય નિરૂપણ છે તે એકદમ સુગમ અને રસાળ છે. દ્રવ્યની દૃષ્ટિએ જીવ, પુદ્ગલ, ધર્મ, અધર્મ, આકાશ આદિનું વર્ણન છે. ક્ષેત્રની દૃષ્ટિએ લોક-અલોક, સિદ્ધશિલા વગેરે, કાળની દૃષ્ટિએ સમય, આવલિકા, મુહુર્તથી લઈ ઉત્સર્પિણી, અવસર્પિણી, પુદ્ગલ પરાવર્ત સુધી ચારે ગતિના જીવોની કાળ સ્થિતિનું અને ભાવની દૃષ્ટિએ જ્ઞાન, દર્શન, ચારિત્ર, વીર્ય રૂપ જીવોના ભાવ, વર્ણ-ગંધ-રસ-સ્પર્શાદિ અજીવોના ભાવનું વર્ણન છે. વિષયોનું વર્ણન જોતાં ચોક્કસ કહી શકાય કે, અહીં વસ્તુસંગતિના ક્રમને બદલે ભેદસંગતિના ક્રમને સ્વીકારવામાં આવ્યો છે. તે-તે સંખ્યક પદાર્થોનું ક્રમશઃ સ્મરણ, પુનરાવર્તન કરવાની સરળતા રહે તે ઉદ્દેશથી આ શૈલીનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો હોય તેવું જણાય છે. પ્રસ્તુત આગમના ઉત્તરાર્ધમાં સર્વ આગમોનાં નામ, તે-તે આગમોનું યથાર્થ પ્રમાણ અને તેમાં કહેવાયેલા પદાર્થોનો પરિચય આપેલો હોવાથી આ આગમ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન ધરાવે છે. મુખ્યત્વે બે આગમમાં દ્વાદશાંગીનું વર્ણન ઉપલબ્ધ છે. ૧-સમવાયાંગ સૂત્ર અને ૨-નંદીસૂત્ર. શ્રી નંદીસૂત્ર કરતાં શ્રી સમવાયાંગ સૂત્રમાં આગમ વર્ણન ઘણું વિસ્તૃત છે. શ્રી નંદીસૂત્ર કરતાં શ્રી સમવાયાંગ સૂત્ર રચનાકાળની અપેક્ષાએ પ્રાચીન છે. કર્તાની અપેક્ષાએ પણ પ્રસ્તુત આગમ સાક્ષાત્ ગણધર ભગવંત શ્રી સુધર્માસ્વામીજીની રચના છે. જ્યારે નંદીસૂત્ર સ્થવિર શ્રી દેવવાચક ભગવંતની રચના છે, જે પશ્ચાત્કાલીન છે. પ્રસ્તુત આગમના મૂળ 1,44,000 પદો હતાં. વર્તમાનમાં માત્ર 1967 શ્લોક પ્રમાણ ઉપલબ્ધ છે. આ આગમ ઉપર નિર્યુક્તિ,ભાષ્ય કે ચૂર્ણિની રચના થયેલી જણાતી નથી.પૂ.આશ્રી અભયદેવસૂરિ મહારાજાએ વિ.સં.૧૧૨૦માં અણહિલપુર પાટણમાં 3575 શ્લોક પ્રમાણ વૃત્તિની રચના કરેલી છે. તે પૂર્વે કે પશ્ચાત્ આ આગમ ઉપર કોઈ સાહિત્યની રચના થઈ હોય તો તે જાણવામાં આવ્યું નથી. સંપૂર્ણ પર૪૨ શ્લોક પ્રમાણ સાહિત્ય આજે ઉપલબ્ધ છે. આ આગમ એક શ્રુતસ્કંધાત્મક અને એક અધ્યયનાત્મક છે. સાગરને ભર્યો ગાગરમાં' આ પંક્તિ આ આગમમાં યથાર્થ પૂરવાર થઈ છે. 30 | આગમની ઓળખ