________________ આ વાત પ્રસ્તુત ઠાણાંગસૂત્ર આગમની મહત્તા સમજવામાં અતિ ઉપયોગી છે. દ્રવ્યાનુયોગ, કથાનુયોગ, ગણિતાનુયોગ અને ચરણકરણાનુયોગ એમ ચારેય અનુયોગના પદાર્થોને અહીં મુખ્યત્વે, ગણિતાનુયોગની શૈલીમાં ગૂંથીને તત્ત્વજિજ્ઞાસુ જીવો ઉપર મહત્તમ ઉપકાર કર્યો છે. પ્રાયઃ ગદ્યશૈલીનો ઉપયોગ અહીં કરવામાં આવ્યો છે. આ સ્થાનાંગસૂત્રના 72000 પદો છે. વર્તમાનમાં 783 સૂત્રો ઉપલબ્ધ છે. જે 3700 શ્લોક પ્રમાણ છે. આ આગમ એક શ્રુતસ્કંધ સ્વરૂપ છે. તેનાં દશ અધ્યયન અને એકવીશ ઉદેશા છે. શ્રુતસ્કંધ અને અધ્યયનોનાં કોઈ વિશિષ્ટ નામો અપાયાં નથી. શ્રી સ્થાનાંગ સૂત્ર ઉપર નિયુક્તિ, ભાષ્ય કે ચૂર્ણિ ઉપલબ્ધ નથી. નવાંગીવૃત્તિકાર પૂ.આ.શ્રી અભયદેવસૂરિજી મહારાજાએ વિ.સં. ૧૧૨૦માં રચેલી 14250 શ્લોક પ્રમાણવૃત્તિ આજે ઉપલબ્ધ છે. તે ઉપરાંત વિ.સં. ૧૯૫૭માં પૂ.શ્રી કુશલવર્ધનગણિના શિષ્ય પૂ. શ્રી નગર્ષિગણિએ દીપિકાની રચના કરી છે. ત્યારબાદ વિ.સં. ૧૭૦૫માં પૂ. શ્રીસમયસુંદરગણિના શિષ્ય પૂ. મુનિહર્ષનન્દને તથા પૂ. મુનિ સુમતિકલ્લોલ પૂ.આ.શ્રી અભયદેવસૂરિકૃત વૃત્તિમાં રહેલી ઉદ્ધત ગાથાઓ ઉપર વૃત્તિ રચી છે. પ્રસ્તુત આગમનાં દશ અધ્યયનોનો પરિચય તથા શ્રી સ્થાનાંગસૂત્રની વાણીના અંશો હવે પછીના લેખમાં જોઈશું. 24 આગમની ઓળખ
