________________ ઉત્તરાધ્યયનસૂત્ર 3 11. બહુશ્રુતપૂજા - જ્ઞાન મેળવવા વિનીત બનવું આવશ્યક છે. ક્રોધ, પ્રમાદ, રોગ, આળસ અને સ્તબ્ધતા (માન) છોડી વિનીત બનેલો જ બહુશ્રુતતાનો પૂરો અધિકારી છે. પ્રારંભમાં આ ભૂમિકા કરીને શિક્ષાશીલના આઠ ગુણો અને અવિનીતના ચૌદ અવગુણો કહ્યા છે. ત્યાર પછી અંતિમ ૩રમા શ્લોક સુધી ક્રમશઃ પ્રધાન અશ્વ, બળવાન હાથી, વર વૃષભ, વનરાજ સિંહ, ત્રિખંડાધીશ વાસુદેવ, પખંડાધિપતિ ચક્રવર્તી, વજાયુધ શકેન્દ્ર, જાજવલ્યમાન સૂર્ય, પૂનમનો ચંદ્ર, ધાન્યપરિપૂર્ણ કોઠાર, અમૃતફળદાયી જંબૂવૃક્ષ, સાગરને મળતી પૂર્ણ નદી, ઉત્તુંગ મેરુ, અસીમ સ્વયંભૂરમણ સમુદ્ર આ બધા જેવી મહાનતા આ બહુશ્રુત મહાપુરુષોમાં હોય છે, તે વાત વિસ્તારથી કહી છે. આ અધ્યયનના પરિશીલનથી એક વાત તો સ્પષ્ટ થાય છે કે જ્ઞાની બનવું એ પ્રત્યેક સાધુનું પ્રથમ અને પ્રધાન ધ્યેય હોવું જોઈએ. 12. હરિકેશીય - ચંડાલવંશમાં ઉત્પન્ન થયેલા, ઉત્કૃષ્ટ જ્ઞાનાદિગુણોને ધરનારા, જિતેન્દ્રિય એવા હરિકેશબલ નામના મુનિવરનો જીવનપ્રસંગ અહીં 47 ગાથામાં વર્ણવાયો છે. એકવાર આ મુનિ બ્રાહ્મણોના યજ્ઞમંડપમાં ભિક્ષાએ ગયા. મુનિગુણોને નહિ જાણનારા અને સ્વધર્મથી ગર્વષ્ઠ બનેલા બ્રાહ્મણોએ મુનિવરની બહુ વિડંબણા કરી. સમભાવી મુનિવર પ્રત્યેની ભક્તિથી યક્ષદેવે તેઓને શિક્ષા કરી. રાજપુત્રી ભદ્રાએ તે મુનિના ગુણોનું વર્ણન કરી બધાને શાંત કર્યા. આશાતનાનું કટુ ફળ જણાવી માફી મંગાવી. ઉત્તરાધ્યયન સૂત્ર-૩ || 189
