________________
ચાતુર્માસ : સંતવાણીમાં તરબોળ થવાની મોસમ
– 93 9 10 ) બરેલ ફી ભારતવર્ષને જીતવા નીકળતાં સિકંદર તેના ગુરુને પૂછે છે કે, હિન્દુસ્તાનમાંથી હું તમારા માટે શું લાવું? ગુરૂએ કહ્યું કે, ભારતના સંતો બહુ વિખ્યાત છે, મારે માટે તું એક સંતપુરુષ લઈ આવજે !
રાજા પોરસ ઉપર લડાઈમાં વિજય પ્રાપ્ત કરીને સિકંદરે પોતાની વિશાળ છાવણીમાં એક ઋષિને આમંત્રણ આપતાં કહે છે ઋષિ આપ મારી સાથે ચાલો. સંત કહે અમે ચાતુર્માસમાં ક્ષેત્ર પરિવર્તન કરતા નથી વળી વાહણ-નૌકા વ. વાહનોમાં પણ બેસતા નથી માટે અમે તારી સાથે ન આવી શકીએ. સમ્રાટ સિકંદર સષિને પોતાનો વૈભવ બતાવતાં કહે છે.
" આ છે મારા શત્રભંડારો અને સેના, આ છે મારો રાજકોષ, ધનરત્નો અને ઝવેરાત, અને આ છે મારા અંતઃપુરની સેંકડો સોહામણી યુવતીઓ. હે મુનિરાજ આપ અમારી સાથે ચાલો. આ બધું જ આપનું છે. સંત તેમને બહુ જ સુંદર જવાબ આપે છે : '
" હે સમ્રાટ, મારા માટે આ બધું કંઈ જ કામનું નથી. તારા શસ્ત્રભંડારો તારામાં છુપાયેલા ભયનું પ્રદર્શન કરે છે. તારો રાજકોષ તારી પરિગ્રહવૃત્તિ અને લક્ષ્મીના દાસત્વની બાંગ પોકારે છે અને તારું અંતઃપુર તારી વાસનાની વિકૃતિનું વરવું દર્શન કરાવે છે. સિકંદર ! આ સમરાંગણ નથી અમારી પાસે તો સમતાગણ છે. તું જેના પ્રાણ લે છે તેને પાછા આપી શકતો નથી તો તને લેવાનો અધિકાર નથી. સંતના આ શબ્દોથી સિકંદરની ભીતરમાં મનોમંથન દ્વારા એક તુમુલ યુદ્ધ શરૂ થયું જે બહારના યુદ્ધવિરામમાં પલટાયું. આમ જગ જીતનાર સિકંદર એક સંતને ના જીતી શક્યો.
પારસમણિના સ્પર્શની લોખંડ સુવર્ણમાં રૂપાંતરિત થાય, પરંતુ એવા પારસમણિ ક્યાં કે જેના સ્પર્શમાં પારસમણિ પેદા કરવાની ક્ષમતા હોય ? સંત એક એવા પારસમણિ છે જેનામાં પોતાનાથી સવાયા શિષ્યોનું સર્જન કરવાની તાકાત છે.
અક્ષર
