________________
જૈન ધર્મના તમામ તીર્થંકરો ક્ષત્રિયો હતા, ભગવાન મહાવીરના મોટાભાગના ગણધરો અને સાધુઓ બ્રાહ્મણ હતા. આચાર્ય હરિભદ્રસૂરી અને સિદ્ધસેન દિવાકર જેવા મહાન સંતો બ્રાહ્મણ હતા. જૈન ધર્મની ૧૬ સતીઓ અને ત્રિષષ્ટીસલાકા પુરુષના ચરિત્રો અન્ય ભારતીય દર્શનના ધર્મગ્રંથોના ચરિત્ર સાથે મળતા આવે છે. દેરાસરોનાં સ્થાપત્યો અન્ય મંદિરોનું સ્થાપત્યો અને શિલ્પોને મળતા આવે છે.
ભારતીય સંસ્કૃતિના પ્રતીક ગણાતા સોમનાથ મહાદેવના મંદિરનો જિર્ણોદ્ધાર પણ જૈનોના અત્યંત આદરણીય મહારાજા કુમારપાળે આજથી લગભગ ૮૦ વર્ષ પૂર્વે કરાવ્યો હતો.
જૈન દાનવીરોએ ભારતભરની શૈક્ષણિક, તબીબી, ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થાઓને સમૃદ્ધ કરી છે. જગડુશા અને જાવડશા જેવા જૈન દાનવીરોએ દુષ્કાળના સમયમાં, હિન્દુસ્તાનની સમગ્ર પ્રજા માટે અનાજના કોઠારો ખુલ્લા મૂકી દીધા હતા. જૈનો આદર આપનાર ઉદાર મતના છે. ભારતના અન્ય ધર્મના દેવ-દેવીઓના ચિત્રો કે મૂર્તિઓને આદર આપે છે.
જૈન દેરાસરો - મંદિરોમાં બ્રાહ્મણો પૂજા કરાવે છે. પાદવિહારમાં જૈન સાધુઓને અન્ય ધર્મના મંદિરોમાં રાતવાસો આદરથી કરાવાય છે.
જીવદયા ગૌશાળા અને શાકાહારની પ્રવૃત્તિમાં જૈનોને હિન્દુ પ્રજાના અન્ય ધર્મીઓએ હંમેશાં ટેકો આપ્યો છે અને આ બાબતમાં જૈનોએ ભારતની કોઈપણ ધર્મની સંસ્થાઓને સહાય કરી છે.
લોક તહેવારોની પર્વશૃંખલામાં જૈનોએ પોતાના લોકોત્તર પર્વો પાળવાની સાથે ભારતના અન્ય ધર્મો વૈદિક કે સનાતન ધર્મોના લૌકિક પર્વો પણ વહેવારિક રીતે પાળે છે. લગ્ન જેવા પ્રસંગમાં પણ મહદ્ અંશે વૈદિકવિધિ સાથે ક્રિયાકાંડોમાં બ્રાહ્મણોનો સ્વીકાર કર્યો છે. મૃત્યુ પછીના અંતિમ સંસ્કાર પણ હિન્દુ સ્મશાનભૂમિમાં થાય છે.
= ૫૦
અમૃત ધારા –
