________________
૧૫
સવૈયા-સાર્થ પથિક આય મિલે પંથમેં ઈમ, દોય દિનાંકા યહે જગ મેલા નાંહિ કિસીકા રહ્યા ન રહેગા જ્ય; કોન ગુરુ અરુ કોનકા ચેલા? સાસા તો છીજત હે સુન એસે ક્યું, જાત વહ્યા જેસા પાણીના રેલા; રાજ સમાજ પડ્યા હી રહે સહુ, હંસ તો આખર જાત અકેલા. ૩૦ ભૂપકા મંડન નીતિ યહે નિત, રૂપકા મંડન શીલ સુજાણો; કાયાકા મંડન હંસ જ હે જગ, માયાકા મંડન દાન વખાણો. ભોગીકા મંડન હે ધનથી ફુન, જોગી કા મંડન ત્યાગ પિછાનો; જ્ઞાની કા મંડન જાણ ક્ષમા ગુણ, ધ્યાનીકા મંડન ધીરજ ઠાણો. ૩૧ એક અનિષ્ટ લગે અતિ દેખત, એક લગે સહુકું અતિ પ્યારા; એક ફીરે નિજ પેટને કારણ, એક હિ હે લખ કોટી આધારા.
મુસાફરો આવીને જેમ રસ્તામાં ભેગા થાય, તેમ આ જગતમાં મેળાપ બે દિવસોનો અલ્પ છે, કોઈ કોઈનું રહ્યું નથી અને રહેશે નહિ, તેથી કોણ ગુરુ અને કોણ ચેલો ? જેવી રીતે પાણીનો રેલો વહી જાય છે, તેમ શ્વાસોશ્વાસ ઘટતા જાય છે, એ તું સાંભળ. રાજાના સામ્રાજ્ય પણ બધા પડ્યા રહે છે. હંસ-જીવ આખરે એકલો જાય છે. ૩૦
રાજાની શોભા નીતિ’ હંમેશાં છે, રૂપની શોભા “શીલ'સદાચાર જાણો. કાયાની શોભા “આત્મા' જ છે, જગતમાં લક્ષ્મીની શોભા “દાન” વખણાય છે, ભોગીની શોભા “ધન'થી છે, યોગીની શોભા “ત્યાગ' છે, એમ સમજો, જ્ઞાનીની શોભા ક્ષમા'ગુણ છે, ધ્યાનીની શોભા “ધીરજ સમજો. ૩૧
એકને જોતાં તે બધાને અપ્રિય લાગે છે, એક બધાને ઘણો પ્યારો લાગે છે, જગતમાં એક પેટને કારણ ફરે છે, અને એક લાખ અને ક્રોડ લોકોના આધારભૂત થાય છે, એક પગમાં પગરખાંને પણ પામતો નથી, એકના મસ્તક ઉપર છત્ર ધારણ
