________________
૧૨૮
અમદાવાદમાં વ્યવહારશુદ્ધિની પ્રેરણા અમદાવાદમાં વ્યવહારશુદ્ધિની પ્રેરણા તેમના આ જ્ઞાનગુણોને પ્રકાશ અને પ્રભાવ અમદાવાદના ચાતુર્માસમાં વિશેષપણે પથરાઈ રહ્યો હતે. નિવૃત્તિએગમાંના પ્રવૃત્તિયેગનું આ એક લક્ષણ હતું. આ ચાતુર્માસના ગાળામાં હું સ્પષ્ટ જોઈ શકશે કે અમદાવાદમાં પણ જૈન જ્ઞાનશાળા અને પુસ્તકાલયની પ્રેરણા દ્વારા જ્ઞાન-પરબનું, હુન્નરઉદ્યોગની સંસ્થા દ્વારા બહેનોના કલ્યાણ અર્થે કર્મ-કેન્દ્રનું, જડ ક્રિયાઓ તેમ જ પ્રવચનમાં પ્રાણ ફૂંકી ધર્મક્રાતિનું અને ધર્મને પળપળના વ્યવહારમાં ઉતરાવી નૈતિક શુદ્ધિનું મંડાણ તેમણે કર્યું હતું. અર્થની સ્પષ્ટ સમજૂતી અને ભાવની જાગૃતિ અર્થે “સાંવત્સરિક પ્રતિક્રમણ” જેવી ક્રિયાઓ તેમણે વિચારષ્ટિથી જીવન્ત બનાવી. ઉપરાંત પ્રવચને પછીની “પ્રભાવના કે ધર્મ-પ્રસાદીની વહેંચણીમાં, પિતાને ધાર્મિક કહેવરાવતા મનુષ્યની કસોટી અને શુદ્ધિ કરવા ખાતર અવનવા પ્રયોગ કર્યો. “ધર્મને મર્મ સતત સમજાવતા રહી તેને “ઉપાશ્રયમાંથી ઘરના ચૂલા અને દુકાનના ઓટલા સુધી લઈ જવા તેઓ મધ્યા. સૌ સૈની ભૂમિકા મુજબ જ્ઞાનયુક્ત ભક્તિ કે ભક્તિયુક્ત જ્ઞાન, જ્ઞાનભક્તિયુક્ત કર્મ કે કર્મયુક્ત જ્ઞાનભક્તિને વિવેક શીખવી “વર્ણનરીનિવન્નિાળિમોક્ષમi: ” એ તત્વવચનને પ્રતિબોધ બહુજન સમાજને કરી રહ્યા. સરળ એવી તેમની રીત હતી અને સર્વસુલભ, લેકગમ્ય તેમની શૈલી! જાતને સમજવાની, પ્રકૃતિઓને પરખવાની, આત્માને ઓળખવાની “યુક્તિ તેઓ આ રીતે આપી દેતા. કેઈ વિષયનું રહસ્ય સમજાવ્યા પછી તે વિષયને લગતું જ કઈ પદ કે ભજન તેઓ જ્યારે અંતરમાં ડૂબી જઈને મસ્તીથી ગાતા ત્યારે તેમનું રેમમ એકાકાર થઈ એ વિષયને જાણે સાક્ષાત્ ખડે કરી દેતું. મારી સ્મૃતિનું ખાનું અને ડાયરીનું પાનું આ વાતની સાખ પૂરે છે. એક પ્રભાતને પ્રસંગ છે. અમદાવાદના નગરશેઠ-વંડાના એ ઉપાશ્રયના શાંત-એકાંત ચોગાનમાં સારા એવા જિજ્ઞાસુઓના સમૂહ વચ્ચે પૂજ્ય મહારાજશ્રી બેઠા છે. હજુ તે
